RSS / XML
16-08-2018
Bizi Takip Edin!

Kozmas Politis okurlarını kayıp İzmir'e taşıyor

02-08-2015 11:34:25
A+ A-
Gençliğini İzmir'de geçiren ve 1922'ye dek burada yaşayan, annesi Ayvalıklı babası Midillili Yunan yazar Kozmas Politis, özgün ismi “Sto Hacıfrangu” olan romanı “Yitik Kentin Kırk Yılı”nda İzmir'in yüz yıl önceki renklerini başarıyla anlatır

Bursa Satılık

ENGİN TATLIBAL / EGE MECLİSİ - Ermeniler için “Vaftiz edilmiş Türk” derler. Bu denli yakın ve benzerdir bilhassa Anadolu'da bu iki etnik grubun yaşam tarzları ve hatta görünüşleri. Aslında aynı ifadeyi, Anadolu'nun orta sınıf Rumları için de kullanmamızda pek bir sakınca yoktur. Rumlar ve Türkler, neredeyse on asır birlikte yaşadılar aynı gökyüzünün altında. Farklı buğday taneleriydik, aynı değirmenden geçtik, piştik, dünyanın en bereketli ekmeği olduk.

 


Sonra birileri bu somunu kırıverdi orta yerinden. Çok acı yaşandı.

İşte bu acıları hikaye eden, ama bunu yaparken 19'uncu yüzyılın sonunda ve 20'nci yüzyılın başında tüm renkliliğle kentin tarz-ı hayatını da resmeden bir roman “Yitik Kentin Kırk Yılı.” Yazarı ise Ayvalıklı bir anne ve Midillili bir babanın oğlu olan Paraskevi Taveloudis; ya da Yunanca edebiyatta bilinen ismiyle “Kozmas Politis.”

1888'de Atina'da doğan Taveloudis, ve özgün adı “Sto Hacıfrangu” (Hacı Frangu'dan) olan Yitik Kentin Kırk Yılı'nın dışında “Eroika” adlı eseriyle tanındı. Yunanistan'da 30 kuşağının önemli temsilcilerinden olan yazar, kariyerinin ilk yıllarında kendisine “Kozmas Politis” takma ismini seçti ve bu isimle tanındı. Seçilen isim tesadüf değildi. Dünya anlamına gelen “kozmos” ve yurttaş anlamına gelen “politi” kelimelerini birleştirmiş ve kendisine “dünya yurttaşı” anlamında Kozmas Politis demeyi uygun görmüştü. Politis'in ismi, dünya görüşü ve siyasi kimliğiyle de uyumluydu.

Yitik Kentin Kırk Yılı'nda Politis, İzmir'in 1800'lerin sonu ve 1900'lerin ilk 22 yılı içinde sahip olduğu kültürel çeşitliliği, bu çeşitlilik içinde var olan renklerin birbiriyle uyumunu ve uyumsuzluğunu, istendiği zaman farklılıkların birbirine saygı duyarak nasıl birlikte var olabileceğini, hasılat-ı kelam “bir başka dünya”nın zamanında var olduğunu ve yine var olabileceğini anlatır.
 


Ve bunu İzmir'i anlatarak yapar. Zaten İzmir, bu anlamda belki de en güzel örneklerden biridir.

Politis, İzmir'in Yunan ordularınca işgaline de tanıklık etmiştir. İşgalcilerden rahatsızdır. Şöyle yazacaktır:

“İzmir'de yaşarken kendimizi hür hissediyorduk ve 1914 öncesi Türklerle hiçbir sorunumuz yoktu. Ama Yunan orduları İzmir'e yerleşince kendimizi, düşman bir gücün demeyeyim ama - yabancı bir gücün altında hissettik.”

Politis romanını Anadolu Rumcası ile kaleme almıştır. Hatta özgün metinde Türkçe olarak kullanılan kelimeler vardır ve çevirmen, bu kelimeleri italik yazarak imlemiştir. Yani romanı okurken italik gördüğünüz kelimeler, Yunanca metinde de aynıdır. Bu kelimelerin çokluğuna dikkat ettiğinizde yazının başında anlatmaya çalıştığım “aynı değirmende öğütülmek” ifadesinin karşılığını bulduğunu hissedeceksiniz.
 


YİTİK KENTİN KIRK YILI

İzmir'in Hacı Frangu Semtinden

Yazar: Kozmas Politis

Türkçesi: Osman Bleda

Belge Yayınları, Marenostrum Serisi

İstanbul, Temmuz 1994

 

İlk yayın tarihi: 1962


ETİKETLER : Yunan yazar Kozmas Politis
Yorumlar
Adınız :
E-Mail :
Başlık :
Yorumunuz :
Güvenlik :
Toplam 0 yorum. Tüm yorumları okumak için tıklayın.
Diğer İZMİR haberleri









Arşiv Arama
- -


Ege Meclisi - Ege'nin Ortak Sesi -
SPOR
Spor Haberleri
GÜNCEL
İZMİR
İzmir
POLİTİKA
Politika
ÖZEL HABER
Özel Haber