RSS / XML
22-10-2018
Bizi Takip Edin!
bodrum escort

İzmir'in İlk Fikir ve Hürriyet Kurbanı: Tevfik Nevzat

20-12-2015 09:29:51
A+ A-
“O, iki gazetesine dayanarak ve zeka ile iradesinin hiçbir fırsatını esirgemeksizin, bütün kalbi, ruhu, aşk ve imanı ile, bu şehrin dehasını mert başı üstünde yükseltmekten bir an geri durmayacaktır.”

Adana Satılık

ENGİN TATLIBAL / EGE MECLİSİ - 1800'lerin sonunda Türkiye'de yaşanan siyasal ve sosyal hareketliliklerin İzmir'e yansıması sınırlı oldu. Şehirdeki Türklerin sayısı diğer tüm etnik gruplardan fazlaydı, ancak gayrımüslim toplulukların toplam nüfusu yüzde 50'yi geçiyordu. Kent, Avrupalı komprodor burjuvazinin domine sürüklediği ticari faaliyet içinde kaybolup gitmişti. Böylesi bir keşmekeş içinde 1789'un büyük ilkelerinden hareket eden birkaç Türk vardı sadece. Onlardan biri de kentin ilk Türk avukatı olan Tevfik Nevzat'tır.

 

Basmane'deki İzmir Mevlevihanesi çevresinde kümelenen Halit Ziya ve Taşlıoğlu Etem gibi zevat, Abdülhamit zulmüne karşı ne yapılabilir tartışması içindeydi. Hatta aralarında ney üfleyen genç bir adam da vardı. İşte bu şahıslardan bir kısmı, 1884'te İzmir'in ilk Türkçe edebiyat dergisi olan “Nevruz”u yayınladılar. Halit Ziya'nın ilk yazıları da burada yayınlandı. Tevfik Nevzat, bu derginin mesul müdürüydü. Aynı ekip, iki yıl sonra ileride efsaneleşecek Hizmet gazetesini çıkartacaktır.

 

 

Bu ekip, Abdülhamit muhalifi faaliyetlerinden ötürü jurnallendi ve her biri bir tarafa sürüldü. Tevfik Nevzat Adana cezaevine yollandı. Burada boğularak öldürüldüğü söylenir. İdare, Nevzat'ın intihar ettiğini açıklamışsa da bugüne dek buna inanan yoktur.

 

Ziya Somar'ın kaleme aldığı “İzmir'in İlk Fikir ve Hürriyet Kurbanı: Tevfik Nevzat” isimli kitap, işte bu adamın hikayesini anlatır. İzmir'in Türk kesiminde ilk entelektüel çabalar ne kadar değerliyse bu kitabın muhtevası da o kadar değerli ve önemlidir. Adana'da sürgünde ölen ve Abdülhamit'in kurbanları arasında yerini alan bu kahraman adamın kızı, ileride İzmir'in ilk kadın milletvekili olacak olan Benal Nevzat'tır.

 

 

Mevlevihanede yapılan sohbetlere katılan ve ney üflayen genç çocuk da ileride Neyzen Tevfik olarak tanınacaktır. Ve İzmir'de geçen yıllarına ilişkin şu dizeleri yazacaktır:

 

Tanıştı birçok e’âzımla şimdi İzmir’de

Bulundu hayli zaman meclis-i ekâbirde

 

Cenâb-ı Eşref’e, Abdülhalim Memduh’a

Şekîb’e, Hakkı’ya, Nevzâd’a, âh Ruhî Baba

 

Ederdi tekkede hizmet bu ehl-i irfâna

Karıştı işte bu yolda miyân-ı insâna

 

 

İZMİR'İN İLK FİKİR VE HÜRRİYET KURBANI: TEVFİK NEVZAT

Yazarı: Ziya Somar

Yayıncı: İBB Kültür Yayınları

İlk basım: İzmir, 1944

Yeniden basım: İzmir, 2001

267 sayfa.


ETİKETLER : Tevfik Nevzat
Yorumlar
Adınız :
E-Mail :
Başlık :
Yorumunuz :
Güvenlik :
Toplam 0 yorum. Tüm yorumları okumak için tıklayın.
Diğer İZMİR haberleri









Arşiv Arama
- -


Ege Meclisi - Ege'nin Ortak Sesi -
SPOR
Spor Haberleri
GÜNCEL
İZMİR
İzmir
POLİTİKA
Politika
ÖZEL HABER
Özel Haber