RSS / XML
25-11-2017
Bizi Takip Edin!

KIDEM TAZMİNATI ŞARTLARI DEĞİŞİYOR


2017-04-21 16:10:36
Dilek ETE

Kıdem tazminatı ; İşçinin işyerine ve işverene bağlılığını, iş sözleşmesi ile üstlendiği sorumluluğunu , iyi niyetli şekilde ve layıkıyla yerine getirmesini sağlamak maksadıyla işçinin işsiz kaldığı dönemde geçimini temin edebilmesi için işçiye kanunda öngörülen hallerden biri ile işinden ayrılması ve yine kanunda öngörülen asgari sürenin üstünde çalışması durumunda ödenen toplu paradır.

 

Kıdem tazminatı, iş sözleşmesinin sona ermesinin en önemli hukuksal sonuçlarından birisidir.

 

Kimler işten ayrıldığında kıdem tazminatı alabilir?

 

 İşçilerin kıdem tazminatlarını hangi hallerde alabilecekleri 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14. maddesinde sırasıyla verilmiştir. Bu kanuna göre işçinin kıdem tazminatını aşağıdaki hallerde alıp işten ayrılması mümkündür.

 

4857 Sayılı İş Yasası Kapsamında “İşçi” Olma Koşulu

 

Kıdem tazminatına hak edebilmek için gerekli ilk koşul, “hizmet akdine dayalı çalışma”, yani “işçi” olmadır. Ancak, kıdem tazminatını alacak işçi; İş Kanunun 4. maddesinde Kanun kapsamı dışında tutulan “iş” ve “işyerleri” dışında kalan işyerlerinde çalışmaması gerekir. Zira söz konusu işyerleri hakkında 4857 sayılı İş Kanunu hükümleri uygulanmamaktadır.

Bir Yıl Çalışmış Olma Koşulu

Kıdem tazminatına hak kazanabilmek için en az bir yıllık sürenin doldurulması zorunludur. Bir yıllık süre sadece fiilen çalışan süre değil, yasanın gerekçesinde de belirtildiği gibi, işçinin istirahat, izin ve diğerleri gibi hizmet akdinin askıda kaldığı bütün durumları da kapsamaktadır. Yani İşçinin çalışarak geçirdiği günler yanında, hizmet sözleşmesinin sürmesine karşın çalışmadığı sürelerde göz önünde tutulmalıdır

Hizmet Akdinin 4857 (1475) Sayılı Yasada Belirtilen Sebeplerle Sona Ermesi Koşulu

İşçinin kıdem tazminatına hak kazanabilmesi için; işçininkanunda belirtilen sebeplerle sözleşmesinin fesih edilmesi gerekir. Kanuna göre; işçinin hizmet akdinin sona ermesi sebepleri şöyledir.

1-İşveren tarafından işten çıkarılma: İşveren tarafından 4857/25. maddesinin -II- numaralı bendinde gösterilen  “Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri” sebebi hariç  “Sağlık sebepleri, Zorlayıcı sebepler, İşçinin gözaltına alınması veya tutuklanması halinde devamsızlığın 17. maddedeki bildirim süresini aşması” sonucu işinden çıkarılan işçi kıdem tazminatını alabilecek hakkı kazanır

 

2- İşçi tarafından haklı sebeplerle işten çıkma: İşçinin 4857/24. maddesi uyarınca “Sağlık sebepleri, Ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri, Zorlayıcı sebepler” ile işinden ayrılan işçi kıdem tazminatını alabilecek hakkı kazanır. 4857/24. maddesine göre, İşçinin haklı nedenle derhal fesih hakkı, süresi belirli olsun veya olmasın işçi, kanunda yazılı hallerde iş sözleşmesini sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir. 

3- Askere gitme: Muvazzaf askerlik hizmeti dolayısıyla iş sözleşmesinin sona ermesi sonucu hak eder. Ancak işten ayrıldığının belli edilmesi için askerlik şubesinden alınmış ‘sülüs’ün işverene verilmesi gerekir. 

4- Emeklilik anında: Bağlı bulundukları kanunla kurulu kurum veya sandıklardan yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı yahut toptan ödeme almak amacıyla iş sözleşmesinin sona ermesi ile işçi kıdem tazminatını alabilecek hakkı kazanır.

 

 5- Emekli olmadan işten çıkma:  506 Sayılı Kanun’ca öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlayarak (15 yıl 3600 gün şartı da dahil)  kendi isteği ile işinden ayrılan işçi kıdem tazminatı hakkı kazanır.Sosyal Güvenlik Kurumundan alacağı KIDEME ESAS YAZI ile işverene başvurup kıdem tazminatını alıp işi bırakabilir.

6- Kadın işçinin evlenmesi: Kadın, evlendiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde kendi arzusu ile iş sözleşmesini sona erdirmesi durumunda kıdem tazminatı hakkı kazanır. 

7-Ölüm: İşçinin ölümü halinde hak edilmiş tazminat tutarı, kanuni mirasçılarına ödenir. 

Kıdem tazminatı ile işçilerin gelir ve iş güvenlikleri sağlanmış, haksız işten çıkarılmaların önüne geçilmiştir.Kıdem tazminatı işyerinde barışı da sağlayan bir unsurdur.

Kıdem tazminatı hesaplanırken her yıl için bir brüt ücret alınıyor ve bundan sadece binde 5 damga vergisi kesiliyor. Brüt ücrete ;yemek parası, kasa tazminatı, gıda yardımı, yakacak yardımı,eğitim yardımı,konut yardımı,giyecek yardımı ,erzak yardımı,sosyalyardım,unvantazminatı,aileyardımı,çocuk yardımı ,temettü,taşıtyardımı,yıpranma tazminatı ,sağlık yardımı gibi ek ödemelerde dahil ediliyor.

KIDEM TAZMİNATI FONU İLE NELER DEĞİŞİYOR?

Öncelikle bundan sonra yapılan değişiklikle kıdem tazminatını işveren değil devlet ödeyecek ve devlet güvencesinde bulunacak.

Yukarıda sıraladığımız kıdem tazminatı alma şartları ortadan kalkacak yeni şartlar getirilecek.

Bundan sonra kıdem tazminatı sadece emekli olduğunuzda veya vefat ettiğinizde adınıza biriken fon tutarları kadarı size veya varislerinize ödenebilecek.

İşçiler ayrıca kıdem tazminatının bir kısmını 15 yıl prim gününü tamamladığında ev veya araç aldıklarında biriken kıdem tazminatı fonundan alabilecekler.

Kıdem tazminatı fonunda biriken paranız her ay için yine brüt ücret üzerinden hesaplanacak ama çıplak gelir dışında diğer yemek,yakacak,unvan gibi yardımlar kıdem tazminatı hesabında dikkate alınmayacak ve bu tutarlar kıdem tazminatı fonu hesabınıza gönderilmeyecek.

Kıdem tazminatı fonuna her ay gönderilen tutar brüt maaşınızın %8.33 ü olacak.Bunun bir kısmını işveren bir kısmını devlet karşılayacak.İşverenin  bir anda ödeyeceği priminin artmaması için kıdem tazminatı fonuna devlet desteğini ekleyecek olan hükümet bu katkıyı işsizlik fonundan karşılamayı düşünüyor.

Kıdem tazminatı fonunda toplanan paralar hazine borçlanma senetleriyle ve kamu bankalarında değerlendirilecek.

Çalışanlar kıdem tazminatı fonunda biriken paralarını istedikleri zaman Sosyal Güvenlik Kurumu sitesinde görebilecekler.

Yeni uygulama yürürlüğe girmeden önce ki döneme  ait kıdem tazminatları ise işçiler adına fona yatırılacak veya eski mevzuattaki şartlar oluştuğunda direkt çalışana ödenecek.

Malulen veya engelli olarak emekli olunduğunda da yine kıdem tazminat fonunda biriken tutarlar işverene ödenecek.

Kıdem tazminatı fonu bazı kesimler için işçi lehine gibi değerlendirilse de alma şartlarında ciddi engeller konuluyor.Bu nedenle eğer işçi lehine bir düzenleme yapılacaksa işçilere ödenen maaşlara ek ödeme yapılarak direkt işçiye verilebilirdi.

Kıdem Tazminatı kalksa da işçi en azından eline aldığı paradaki artışı gönlünce değerlendirirdi.

İşveren ve devletin işçiye sürekli havuç gösterip ama yemesi için ileri tarihleri mevsimler öngörmesi sonra da bunu işçi lehine gibi göstermesi sosyal devlet anlayışı ile bağdaşamaz.

Çalışanlara ve işverene ek maddi kayıp getiren Kıdem Tazminatı Fonu için inşallah herkes için hayırlısı olur demekten başka bir temennimiz kalmadı.

DİLEK ETE

 

www.dilekete.com

 

 

 

 

 

Yorumlar
Adınız :
E-Mail :
Başlık :
Yorumunuz :
Güvenlik :
Toplam 0 yorum. Tüm yorumları okumak için tıklayın.
Diğer yazıları...









Arşiv Arama
- -

Ege Meclisi - Ege'nin Ortak Sesi -
© Copyright 2017 Ege Meclisi. Tüm hakları saklıdır. Bu site Gazi SOFT haber yazılımı alt yapısı ile OHO Internet Solutions tarafından yapılmıştır.
SPOR
Spor Haberleri
GÜNCEL
İZMİR
İzmir
POLİTİKA
Politika
ÖZEL HABER
Özel Haber