Şehirler, yalnızca barındıkları yapıların toplamı değil; o toplumun ahlakının, kültürünün ve yönetim anlayışının en somut aynasıdır. 25 Mayıs Etik Günü ve Haftası vesilesiyle planladığımız ancak araya giren bayram tatili dolayısıyla ertelemek durumunda kaldığımız buluşmalarımızı, şimdi çok daha derin bir bilinçle yerel yönetimlerimize taşıyoruz. Karşıyaka, Gaziemir ve Bayraklı, Bornova (planı henüz belli değil ancak belki de Karabağlar) belediyelerinde düzenleyeceğimiz konferans dizimizin merkezine aldığımız "Kent Etiği ve Yönetim Kültürü", aslında kentli olma sorumluluğunun felsefi ve vicdani tanımıdır. Bunu son birkaç yıldır tanımlıyor ve kamuoyu ile paylaşıyorum.
Bir kenti yönetmek yalnızca bütçeyi planlamak, altyapıyı inşa etmek veya kentsel dönüşümleri organize etmek değildir. Asıl yönetim, o kentin ruhunu, tarihini ve doğasını bir emanet olarak görebilmektir. Emanet bilinci, yöneticilere ve kentlilere ortak bir sorumluluk yükler. Bu bilinçle hareket edildiğinde;
- Kaynakların kullanımında şeffaflık ve adalet sağlanır.
- Karar alma süreçlerinde tüm kent paydaşlarına eşit mesafe korunur.
- Rant odaklı değil, insan ve çevre odaklı bir vizyon benimsenir.
Karşıyaka, Gaziemir ve Bayraklı belediyelerinde gerçekleştireceğimiz konferanslar, yerel yönetimlerin omuzlarındaki etik sorumluluğu bir kez daha gündeme taşıyacaktır. Kent etiği; belediye meclislerinden sokaktaki temizlik hizmetine kadar her kademede dürüstlüğü ve hesap verebilirliği zorunlu kılar. Şehrin sokaklarını, meydanlarını ve dokusunu şekillendiren yöneticilerin, kişisel çıkarların ötesine geçerek kamu yararını üstün tutması, güçlü bir yönetim kültürünün ön şartıdır.
Kent etiği yalnızca yöneticilerin uyması gereken kurallar bütünü değildir. Aynı zamanda bizler, yani kentliler için de hayati sorumluluklar içerir. Çöpümüzü ayrıştırmaktan sokak hayvanlarına, tarihi dokuyu korumaktan komşuluk hakkına, hukukuna kadar her detay bu ahlâkın bir parçasıdır. Haklarımızı savunurken, kente karşı görevlerimizi unutmamak kent etiğinin en temel kuralıdır.
Karşıyaka, Gaziemir ve Bayraklı belediyelerindeki konferanslarımızda kent etiğini ve yönetim kültürünü inceleyeceğiz.
Unutmayalım ki ahlâklı ve adil yönetilen bir kent, sadece bugünümüzün değil, geleceğin de teminatıdır.
Kenti bir miras değil, korunması gereken kutsal bir emanet olarak görmeye devam edeceğiz. Şehirler, salt morfolojik ve mekânsal bileşenlerin geometrik bir toplamı olmanın ötesinde; kolektif ahlakın, normatif değerlerin ve yönetsel paradigmanın mekânsal izdüşümüdür. "Kent Etiği ve Yönetim Kültürü" odağında gerçekleştireceğimiz bu konferanslarda; kentsel alanı metalaştıran, ranta ve plansız tasarrufa açık, doğrusal biçimde tüketilebilir bir "miras" nesnesi olarak kodlayan anakronik ve faydacı yaklaşımları doğru bulmuyor ve bu konudaki önerilerimizi kıymetli katılımcılarla paylaşıyor olacağız.
Bu bağlamda yerel yönetimlerde etik kültürün en hassas gri alanlarından birini oluşturan "hediye alma yasağı" konusunu, kurumsal körlüğü ve nesnel ikilemleri ortadan kaldıracak bilimsel bir netlikle analiz ediyoruz. Kamu görevlilerinin tarafsızlığını zedeleyen, nüfuz ticaretine zemin hazırlayan ve örtülü birer borçlandırma mekanizmasına dönüşebilen her türlü maddi ya da manevi menfaatin kapsamını, mevzuattaki sınırlarıyla akademik düzeyde netleştiriyoruz; zira nezaket veya gelenek maskesi ardına gizlenen ayrıcalıklar, kamu vicdanında derin meşruiyet krizlerine yol açar. Ayrıca gerçekleştireceğimiz konferanslarda misafirperverlik ile nüfuz suiistimali arasındaki çizgiyi normatif standartlarla yeniden çizerek, yönetsel karar alma süreçlerinde şeffaflığı tehdit eden tüm etik açmazları kurumsal bir bilince kavuşturmayı hedefliyoruz.