Biraz anlatalım:

Cumhuriyetin kurucu kadrosu pragmatik nedenlerle, meşruiyet arayışı çerçevesinde ve haklı olarak Osmanlı Devleti’nin son dönemindeki siyasal ve idari mekanizmaları, monarşiyi, dini devlet ve toplum yapısını, Sevr’e imza atan Saray ve bürokrasisini hedef olarak aldı. Bu, Osmanlı’nın toptan reddi demek değildi.

1930’lu yıllarda benimsenen Türk tarih tezi, tarih anlayışının aksını kaydırdı. Osmanlı’yı reddetmek yerine onu Türk tarihinin parçalarından biri olarak gördü. Osmanlı merkezli tarih anlayışının yerine bütüncül bir Türk tarihi anlayışı aldı. Üstelik bu tarih anlayışı Osmanlı öncesinde gittiği gibi İslamiyet öncesine de gidiyordu. Böylece Türklerin kadim bir tarihe sahip oldukları vurgulanıyordu. 1920’li yıllardaki savunmacı/korumacı politikaların yerini 1930’lu yıllarda gelişmeci/ilerlemeci/kalkınmacı politikalar aldı. Mesela Atatürk’ün 10. Yıl Nutku, kadim Türk tarihine ve Türk milletine sürekli göndermeler yapan, Türk milletinin –kadim tarihte olduğu gibi- yeniden insanlık ailesinin saygın ve parlak bir üyesi olacağına dikkat çekti. Bu konuşmada ülkenin güvenliği ve sorunlara, tehditlere dair tek bir ifade yoktur. Bir özgüven inşası söz konusudur.

Cumhuriyet yönetimi, Osmanlı merkezli tarih algısının dışına çıkarak Türk tarihine bütüncül olarak baktı ve bu süreçte Osmanlı tarihinde büyük devlet adamlarını, askerleri, mimarları ve hürriyet mücadelecisi yapanları Türk büyükleri olarak sahiplendi ve örnek rol modeli olarak da gösterdi. Büyük Türk dehaları olarak sahiplenilen bu isimler günlük gazetelerde, Halkevlerinde anıldı, anılarına toplantılar düzenlendi. Fatih Sultan Mehmet, Mimar Sinan, Barbaros Hayrettin Paşa gibi isimler Osmanlı kimliği ile değil ama Türk kimliği ile seküler bir perspektifte övüldüler. Bunlara ilave olarak 19. Yüzyılın ikinci yarısında hürriyet ve anayasa mücadelesi yürüten Jöntürk önderleri (Namık kemal, Mithat Paşa, Ziya Paşa…) kurucu kadronun beslendiği kaynaklar olarak saygıyla anıldı. Namık Kemal, başta Atatürk olmak üzere kurcu kadronun nezdinde hürriyet ve vatan şairi idi. Namık Kemal gibi öncüllerin yanı sıra III. Selim ve II. Mahmut da reformcu kimlikleriyle (başta askeri alanda olmak üzere), Cumhuriyetin kurucularının tarihsel arka planını oluşturuyordu ve bu düşünce o dönemde dile getiriliyordu.

Cumhuriyeti kuran askeri ve sivil bürokrasi, 19. Yüzyılda kurulan Askeri Tıbbiye, Harbiye ve Mülkiye’den yetişmiş insanlardı. Kurumsal düzeyde bazı süreklilikler olmakla beraber Cumhuriyetin kurucu kadrosu ideolojik olarak Osmanlı mirasında elbette kopuktu. Ancak Cumhuriyetin Osmanlı’yı görünmez kıldığı ya da Osmanlı’ya ilişkin algının tamamıyla olumsuz olduğuna ilişkin Cumhuriyet düşmanı çevrelerde yaratılmak istenen yüzeysel ve ezber algı, tamamıyla boş bir algıdır.

Türkiye’de akademik anlamda Osmanlı tarihçiliğinin hatta genel anlamda akademik tarihçiliğin başlangıç noktası Cumhuriyet’tir. Türk Tarih Kurumu 1931’de kuruldu ve onun dergisi Belleten, ilk sayılarından itibaren arşiv belgelerine dayalı Osmanlı tarih araştırmalarını yayınladı. 1941 yılında çıkarılmaya başlayan Tarih Vesikaları Dergisi, adından da anlaşılacağı üzere belge neşri yapan, Türkiye’de akademik Osmanlı tarihçiliğinin en önemli kilometre taşlarındandır. Yine Osmanlı arşiv belgelerinin tasnifi, kataloglanması ve korunmasına ilişkin ilk çalışmalar Cumhuriyetin ilk yıllarındoa başladı. İsmail Hakkı Uzunçarşılı, M. Fuat köprülü, Ömer Lütfi Barkan, Halil İnalcık ve Mükrimin Halil Yınanç gibi isimler Osmanlı tarihçiliğin kurucu babalarıdır. Bu isimler Cumhuriyetin yarattığı akademik iklimde ve devlet desteğiyle yetiştiler.

Halkevleri gibi Cumhuriyet ideolojisini kitlelere aktarmaya, yurttaş ve birey yetiştirmeye odaklanan bir kurum, yerel tarihçilik çalışmalarına öncülük etti. Bu konuda Ülkü, Gediz, Fikirler gibi Halkevi dergilerinde makaleler ve Halkevi yayınları arasında Osmanlı tarihine ilişkin kitaplar yayınlandı. Manisa bağlamında Çağatay Uluçay ve İbrahim Gökçen gibi öğretmen kökenli araştırmacıları bu noktada anmak gerekir.

Cumhuriyet rejimi, Osmanlı tarihindeki önemli tarihi figürleri ulusal kimlik inşasında önemli bir araç olarak gördü. İdeal yurttaş/kahraman profili için bu tarihi şahsiyetler önemli bir beslenme kaynağı idi. O nedenle bu kahramanlar/dehalar Türk kimliğine dayalı yurttaş yaratımı için anma programları çerçevesinde büyük bir işlev gördü. Örneğin 1930’lu yıllarda Mimar Sinan için her yıl anma programları düzenlendi ve üstelik bu programlar geniş katılımlı bir nitelikteydi. Mimar Sinan adına sergiler açıldı, Atatürk heykelinin yapılmasını istedi. Sinan, Türk milli dehasının mimarideki sembolü haline geldi. Benzer şekilde Barbaros Hayrettin Paşa da anıldı ve İnönü döneminde İkinci Dünya Savaşı devam ederken Beşiktaş’taki ünlü Barbaros heykeli dikildi ve büyük bir devlet töreniyle açıldı.

Şüphesiz Cumhuriyet ile Osmanlı arasında bir aks kayması mevcuttur. Bunlar monarşiden cumhuriyete geçiş, ümmetten ulus-devlete geçiş ve Osmanlı merkezli tarih anlayışından kadim Türk tarihi anlayışına geçiş olarak sıralanabilir.

Bu noktayı biraz açalım:

Eski eksendeki şer’i ve örfi hukukun iç içe geçtiği, toplumun dini cemaatlerde temelinde bölündüğü (millet sistemi), meşruiyetin din temelli olduğu hukuk anlayışı sona erdi ve eksen kayması ile seküler hukuk anlayışı benimsendi. Yeni eksen din, mezhep ya da etnisite kökenli değildi; bu konuda ayırım gözetmeden tüm yurttaşları tek çatı altında toplayan, meşruiyetini dinden değil, dünyevi bir kaynaktan, milli iradeden ve laik hukuktan (Medeni Kanun…) alan bir anlayış benimsendi.

Bir başka eksen kayması da gücünü Tanrı’dan alan, ilahi kökenli egemenlik anlayışının yerini hakimiyeti milliye’nin almasıdır. Teokratik egemenlik anlayışının yerini bizzat milletin kendisi aldı; egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğu ilkesi benimsendi.

Üçüncü eksen kaymasını da toplumsal yapı bağlamında ele almak gerekir. Eski eksen yüzyıllar boyunca reaya temelliydi. Reaya yönetilenlerdi; bir de yönetenler vardı. Cumhuriyet ise yeni bir eksen inşa etti; bütün toplumu solidarist bir perspektifte sınıfsız imtiyazsız bir kaynaşmış kitle olarak tanımladı. Toplumun tümü dini ve etnik kimlik ayırmaksızın eşit yurttaştı. Diğer taraftan bu ümmetten millete geçişi de ifade ediyordu.

Dördüncü eksen kayması da iktisadi sahadadır. Osmanlının geleneksel iaşeci modelinin 19. Yüzyılda yarı sömürge ekonomisine dönüşmesinin yerini İkinci Meşrutiyet’te başlayan ama Cumhuriyet’le ete kemiğe bürünen milli iktisat aldı. Bunun sahadaki yansımaları 1923 Türkiye İktisat Kongresi sonrasında ekonomide millileştirme politikalarıyla birlikte siyasi bağımsızlığı ekonomik bağımsızlıkla destekleyen politikalarda görüldü. Bu politikalar, 1930’larda devletçi ekonomi/karma ekonomi politikalarını da beraberinde getirdi.

Cumhuriyeti bir reklam arası olarak görmek tarih dışı, sığı ve ideolojik bir bakış açısıdır. Cumhuriyet, bu bakış açısının aksine Osmanlı’yı bir parantez olarak görmedi, onu Türk tarihinin bir parçası olarak değerlendirdi. Cumhuriyet Osmanlı’yı Türk tarihini yegane ve tek merkezi olarak gören anlayışı reddetti ve onu binlerce yıllık kadim Türk tarihine ilişkin zincirin bir halkası haline getirdi. Başka bir şekilde söyleyecek olursak Osmanlı merkezli dar tarih anlayışını Cumhuriyet sona erdirdi ve Türk tarihinin alanını genişletti. Dolayısıyla Osmanlı, Hunlardan günümüze kadar gelen Türk devlet geleneğinin bir parçası olarak görüldü. Bunun aksine Cumhuriyeti parantez olarak sığ ve ideolojik bakış açısı, tarihe bütüncül bakmayıp anakronik bir bakışın ürünüdür.

Cumhuriyet, Osmanlı’nın ötekisi değildir. Cumhuriyet, Osmanlı ve Selçuklu (ve elbette öncesi de) bizim tarihimizdir. Tarihe olgun, kuşatıcı ve tarihsel gerçeklikle barışık bir perspektifle bakmak gerekir. Dolayısıyla Türk tarihi ile bütüncül olarak barışıksak devlet-i ebed-müddet anlayışıyla bakmak bir zorunluluktur.

Cumhuriyet, Osmanlı, Selçuklu ve Anadolu/İslamiyet öncesi Türk devletleri, Türk milletini oluşturan parçalardır. Biri olmadan diğerini anlamak mümkün değildir. Osmanlı olmasaydı, Milli Mücadele’yi yürüten ve Cumhuriyeti kuran kadrosunu yetiştirme imkanı olmazdı. Cumhuriyet olmasaydı, Osmanlı’nın tarihe karışmasının (Mondros-Sevr) ardından bağımsız bir devletimiz ve vatanımız olmazdı.

Bu noktada tarihe bütüncül bakış açısı ile bakarak ve Cumhuriyet düşmanlarının tarihi bir ideolojik savaş enstrümanı olarak kullanmalarını önlemek bir zorunluluktur. Mesele Türk tarihini ortak bir hafıza ve gurur vesilesi haline getirmektir. Bu Türkiye’de pek çok sorunun çözümü anlamına gelecektir. Ancak ufukta görünen tarihin toplumu birleştirici değil parçalayıcı bir araç olarak kullanılması önümüzdeki en ciddi tehlikedir.

Aydın'ın Çine ilçesi Kavşit Yaylası’nda 3 gün önce başlayan orman yangınında ekiplerin havadan ve karadan sürdürdüğü çalışmalarla yangın büyük ölçüde kontrol altına alındı.
Yaklaşık 50 saattir alevlerle mücadele eden ekipler zaman zamanda alanda mahsur kalan hayvanları da kurtarmak için çaba sarfediyor. Engebelli arazi yapısı nedeniyle alevlerle mücadelenin büyük oranda hava araçları ile gerçekleştirildiği yangın bölgesinde yüzlerce dekar alan kül olurken, rüzgarın da şiddetini artırması ile yangın büyük ölçüde kontrol altına alındı.
Ege’nin yanı sıra ülkenin değişik illerinden çok sayıda takviye ekibin sevk edildiği yangın bölgesinde alevlerle mücadele aralıksız devam ediyor. Kavşit Mahallesi'nin yanı sıra Mutaflar, Dutluoluk ve Tatarmemişler mahalleleri de etkilendiği yangında görevliler yaklaşık 50 saatten bu yana gece gündüz çalışmalarını sürdürüyor.
Bir yandan alevlerle mücadele eden ekipler zaman zaman yangın bölgesinde kalan hayvanların tahliyesini yapıp güvenli bölgelere alıyor. (İHA)

Manisa'nın Sarıgöl ilçesinde arpa ve buğday tarlalarında hasat sezonu başladı. Üreticiler, bu yıl hasadın biçerdöver yoğunluğu nedeniyle önceki yıllara göre daha geç yapıldığını belirtirken, artan akaryakıt maliyetlerinin biçim ücretlerine de yansıdığını ifade etti.
Manisa'nın Sarıgöl ilçesi ve kırsal mahallelerinde ekimi yapılan arpa ve buğday tarlalarında hasat çalışmaları başladı. Üreticiler, biçerdöver yoğunluğu nedeniyle bu yıl hasadın önceki yıllara göre geciktiğini dile getirdi.
Hasadın gecikmesinde, geçmiş yıllarda Afyonkarahisar ve çevre illerden gelen ortakçıların son yıllarda bölgeye gelmemesi ile biçerdöverlerin sırayla hizmet vermesinin etkili olduğu belirtildi.(İHA)

Buca’daki orman yangını kontrol altına alındı
İzmir'in Buca ilçesinde çıkan orman yangını, ekiplerin havadan ve karadan müdahalesi sonucu kontrol altına alındı.
Yangın, Buca ilçesinde ormanlık alanda saat 13.00 sıralarında çıktı. Alevler, rüzgarın da etkisiyle kısa sürede büyüdü. Bölgeye, İzmir Orman Bölge Müdürlüğü ekipleri sevk edildi. Ekipler alevlere; 3 uçak, 5 helikopter, 20 arazöz ve 2 dozerle müdahale etti.
Ekiplerin havadan ve karadan yoğun müdahalesi sonucu yangın kontrol altına alındı. Bölgede ise soğutma çalışmalarının sürdüğü öğrenildi. (İHA)

İzmir’in en köklü kulüplerinden Altay’da Başkan Sinan Kanlı, yatırımcı arayışlarının sonuçsuz kalmasının ardından pazartesi günü mahkemeye başvurarak yönetimi kayyıma devredeceklerini açıkladı.
TFF 3. Lig 2. Grup ekiplerinden Altay, tarihinin en zorlu dönemlerinden birini geçiriyor. Ağır mali sorunlarla mücadele eden siyah-beyazlı kulüp, şirketleşme süreci için yürüttüğü yatırımcı arayışından da sonuç alamayınca yönetim çıkmaza girdi.
Kulüp Başkanı Sinan Kanlı, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, sezonun tamamlanmasının ardından geçen 3,5 aylık süreçte camia olarak yatırımcı bulmak için yoğun çaba harcadıklarını ancak tüm girişimlerin sonuçsuz kaldığını belirtti. Kanlı, son olarak yönetim oluşturmak üzere girişimlerde bulunan İstanbul merkezli çalışma grubunun da olumsuz geri dönüş yaptığını ifade etti.
Yaşanan gelişmelerin ardından mevcut yönetimin görevi sürdüremeyeceğini açıklayan Sinan Kanlı, pazartesi günü mahkemeye başvurarak kulüp yönetimini kayyıma devredeceklerini duyurdu.
Altay Başkanı Sinan Kanlı’nın konuyla ilgili açıklamaları şöyle:

"16 Temmuz 2026 tarihinde tamamlanan seçimli olağanüstü genel kurulumuzda maalesef yönetime talip olan bir liste çıkmamıştır. Liglerin sona erdiği 20 Nisan tarihinden günümüze dek süren genel kurul ve yatırımcı görüşmeleri sürecinde yaklaşık 3,5 ay gibi önemli ve kritik süreçten camia olarak bir sonuç alamamış bulunmaktayız.
Ben, bazı genel kurul üyelerimizin 16 Temmuz günü İstanbul kaynaklı bir oluşuma zaman kazandırabilmek adına yine iyi niyetle bugüne kadar beklemiş bulunmaktayım. Fakat geldiğimiz noktada oradan da olumsuz bir dönüş aldık.
Bunların dışında, genel kurulda yönetime aday olmayan bizden önceki yönetim çevresinden bir çalışma yapıldığına dair bir çağrı da tarafıma ulaşmış bulunmaktadır.
Geldiğimiz noktada liglerin başlamasına çok dar bir zaman kaldığı gerçeği de ortada olmakla birlikte, şu dakikadan sonra süreci bekletmenin Büyük Altay açısından doğru olmadığını düşünmekteyim.
Pazartesi günü itibarıyla ilgili makamlara başvurarak yönetimi bırakacağımızı üzülerek sizlere bildiriyorum.
Atanacak olan kayyım yönetimi ilk olarak kulübü genel kurula götürecek olup, aday olmayı düşünenlerin bu yönde çalışmalarına ağırlık vermelerini önemle tavsiye ederim" ifadelerine yer verdi. (İHA)

İzmir'de yolun karşısına geçmek isterken otomobilin çarptığı 21 yaşındaki üniversite öğrencisi Eren Yalçın Selvi, ağır yaralı olarak kaldırıldığı hastanede hayatını kaybetti.
Olay, dün akşam saatlerinde Buca ilçesi Erdem Caddesi üzerinde meydana geldi. Edinilen bilgiye göre, yolun karşı tarafına geçmeye çalışan İzmir Demokrasi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi öğrencisi Eren Yalçın Selvi'ye, seyir halindeki bir otomobil çarptı. Çarpmanın etkisiyle savrulan genç ağır yaralandı.
Çevredekilerin ihbarı üzerine adrese polis ve sağlık ekipleri sevk edildi. Olay yerine gelen sağlık ekiplerince ilk müdahalesi yapılan Selvi, ambulansla hastaneye kaldırıldı. Talihsiz genç, doktorların tüm çabasına rağmen kurtarılamayarak yaşamını yitirdi.

Cenazesi Kayseri'de toprağa verilecek
Kaza sonrası olay yerinde inceleme yapan polis ekipleri, araç sürücüsü hakkında adli işlem başlattı. Eren Yalçın Selvi'nin cansız bedeni, İzmir Adli Tıp Kurumu morgundaki otopsi işlemlerinin tamamlanmasının ardından ailesine teslim edildi. Genç öğrencinin yarın memleketi Kayseri'de düzenlenecek törenle son yolculuğuna uğurlanacağı öğrenildi. (İHA)

Balıkesir'in Ayvalık ve Gömeç ilçelerinde başlayan, rüzgarın etkisiyle büyüyerek İzmir'in Bergama ilçesi sınırına kadar ulaşan orman yangınına müdahale aralıksız sürerken, gazeteciler aniden parlayan alevler arasından zor kurtuldu.
Balıkesir'in Gömeç ilçesinde dün başlayan ve rüzgarın etkisiyle Ayvalık ile İzmir'in Bergama ilçelerine doğru ilerleyen orman yangınını kontrol altına alma çalışmaları aralıksız devam ediyor. Ayvalık'ın Bağyüzü kırsal mahallesi yangın nedeniyle tahliye edilmeye başlandı. Yangın süratle İzmir'in Bergama ilçesine doğru ilerlemeye devam ediyor.

Gazeteciler alevler arasında kaldı
Ayvalık-Bergama yolunda aniden şiddetlenen yangın, sürücülere ve basın mensuplarına zor anlar yaşattı. Aniden parlayan alevlerin arasında kalan basın mensupları dakikalar içinde koşarak olay yerinden ayrıldı. (İHA)

İzmir'in Bayındır ilçesinde elektrik akımına kapılarak hayatını kaybeden Bekçi Merih Umutlu, düzenlenen resmî törenin ardından son yolculuğuna uğurlandı.
Bayındır İlçe Emniyet Müdürlüğü'nde görev yapan Merih Umutlu için Hükümet Konağı girişinde resmî tören düzenlendi. Saygı duruşu ve duaların okunmasının ardından Merih Umutlu'nun öz geçmişi okundu. Törende duygu dolu anlar yaşanırken, mesai arkadaşları genç bekçiyi son kez selamladı. Merih Umutlu'nun kardeşi tabutuna sarılarak gözyaşlarına boğulurken, ailesi ve yakınları da büyük üzüntü yaşadı. Resmî törenin ardından defnedilmek üzere Yakapınar Mahallesi Mezarlığı'na götürülen Merih Umutlu, burada dualarla toprağa verildi.
Törene, Bayındır Kaymakamı Murat Mete, İzmir İl Emniyet Müdürü Celal Sel, Bayındır İlçe Emniyet Müdürü Özgür Dinç, il emniyet müdür yardımcıları, daire müdürleri, emniyet mensupları, mesai arkadaşları, ailesi, yakınları ve çok sayıda vatandaş katıldı. (İHA)