İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin ev sahipliğinde, Avrupa Voleybol Konfederasyonu (CEV) ve Türkiye Voleybol Federasyonu iş birliğiyle, Foça Belediyesi'nin de katkılarıyla düzenlenen 2026 CEV U18 Avrupa Plaj Voleybolu Şampiyonası birbirinden heyecanlı karşılaşmalarla başladı. Türkiye'nin ev sahipliğinde düzenlenen şampiyonada, Avrupa'nın 35 ülkesinden gelen 70 takım mücadele ediyor. İlk gün Ali İlçan Sosyal Tesisleri ve İtfaiye Meydanı'nda kadınlarda 31, erkeklerde 16 olmak üzere toplam 47 karşılaşma oynandı.

Tribünlerdeki seyircilerin ilgisi ve genç sporcuların kıyasıya mücadelesi organizasyona renk kattı. Şampiyonanın ilk gününde Türkiye'yi 4 takım temsil etti. Erkeklerde Freddie Jude Foks ve Kemal Eser Polat ikilisi, Moldovalı rakipleri Socalo-Golovatii'yi 2-0 mağlup ederek turnuvaya galibiyetle başladı. Foça'da 20 Eylül'e kadar devam edecek şampiyonada genç sporcular, Avrupa şampiyonluğu için mücadele edecek. Dereceye giren takımlar, 20 Eylül'de düzenlenecek ödül töreninde kupalarına kavuşacak.

Denizli'nin Kale ilçesinde eşiyle yaşadığı tartışmanın ardından 4 katlı binanın çatısına çıkan genci, bir anlık dalgınlığından faydalanan Belediye Başkanı Erkan Hayla kolundan çekip kurtardı.
Olay, Kale merkez Cevherpaşa Mahallesi İstiklal Caddesi ile Fatih Caddesi'nin kesiştiği köşe başındaki inşaat halindeki 4 katlı binada meydana geldi. Edinilen bilgiye göre; uzun yıllar Kalespor formasını terleten eski futbolcu Berkay Ç., bir süre işsiz kalınca Belediye Başkanı Erkan Hayla tarafından kendisine belediyede iş verildi.
Düzenli bir işe kavuşan Berkay Ç., henüz belirlenemeyen bir nedenle eşiyle tartışma yaşadı. Aile içinde yaşanan şiddetli geçimsizlik nedeniyle ayrılmak isteyen eşini ikna edemeyen Berkay Ç., inşaat halindeki 4 katlı binanın çatısına çıktı. İhbar üzerine bölgeye gelen müzakereci polisler, çatıdan sarkarak tehlikeli hareketler yapan genci ikna etmeye çalıştı. Bir türlü ikna olmayan Berkay Ç., daha sonra olay yerine getirilen eşi, kayınvalidesi ve yakınlarını da dinlemedi. Çatıda ikna çalışmaları devam ederken, itfaiye ekipleri de zemine hava yatağı açtı.
Olayı haber alır almaz bölgeye gelen Kale Belediye Başkanı Erkan Hayla, çatıya çıkarak personeli olan Berkay Ç. ile konuşmak istedi. Başkan Hayla, polis ekipleri ve arkadaşlarıyla konuşan Berkay Ç.'nin bir anlık dalgınlığından faydalanarak kolundan çekip kurtardı. Yaklaşık 1 saat çatıda kalan genç, sağlık kontrolünden geçirilmek üzere ambulansla hastaneye sevk edildi. (İHA)

Klasik müziğin ezgileri üç ilçede yankılandı
Datça’da ki açılışın ardından festival Menteşe ve Bodrum’da devam etti. İrina Nikotina (keman), Julya Krepak (çello) ve Aslı Tuncay’dan (piyano) oluşan Barcarol Trio, 15 Eylül’de Türkan Saylan Çağdaş Yaşam Merkezi terasında sanatseverlerle buluştu. Festivalin 16 Eylül’deki Bodrum programında ise flüt virtüözü Halit Turgay, Rüzgar Turgay (keman) ve Deniz Akalın’dan (piyano) oluşan Hitit Trio sahne aldı.
Festivalin Finali Menteşe’de Yapıldı
7. İdil Biret Festivali’nin final orkestra konseri 17 Eylül’de Menteşe Gazi Mustafa Kemal Atatürk Kültür Merkezinde gerçekleştirildi.
Piyanist Cem Babacan, Münif Akalın yönetimindeki Muğla Büyükşehir Belediyesi Senfoni Orkestrası eşliğinde Saint-Sans’ın 2. Piyano Konçertosu’nu seslendirdi. Genç piyanist Tuna Bilgin ise Mozart’ın 22 No’lu K. 482 Mi bemol majör Piyano Konçertosu’nu, İdil Biret’in yazdığı kadansla yorumladı. Datça’dan Bodrum’a, Menteşe’den festival finaline uzanan programıyla 7. İdil Biret Festivali, klasik müziğin farklı kuşaklarını aynı sahnelerde buluşturarak sona erdi.
Başkan Aras "Muğla’yı kültür ve sanatın güçlü kentlerinden biri yapmak İstiyoruz"
Kıyı Belediyeler Birliği ve Muğla Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Aras, Dünyaca ünlü piyanist İdil Biret’in adını taşıyan festivali yedinci kez Muğla’da düzenlemenin mutluluğunu yaşadıklarını ifade ederek şunları söyledi:
"Datça, Bodrum ve Menteşe’de klasik müziğin değerli isimlerini ve geleceğin önemli sanatçıları olacağına inandığımız genç yetenekleri hemşehrilerimizle buluşturduk. Muğla yalnızca doğal ve tarihi güzellikleriyle değil, kültürü, sanatı ve yetiştirdiği değerlerle de dünyaya açılan bir kent olmalı. Sanatı herkes için ulaşılabilir kılmayı, genç sanatçıları desteklemeyi ve kentimizin kültür-sanat yaşamını güçlendirmeyi önemsiyoruz. İdil Biret gibi ülkemizin evrensel değerlerinden birinin adını Muğla’da sanatla yaşatmaya devam edeceğiz" (İHA)

EGİAD Yönetim Kurulu Başkanı M. Kaan Özhelvacı, Yönetim Kurulu üyeleri ve EGİAD üyelerinden oluşan heyetin katıldığı program; üretimde verimlilik ve dijital dönüşüm uygulamalarının incelenmesinden sektörler arası yeni ticari bağlantıların kurulmasına kadar uzanan çok yönlü bir iş geliştirme platformuna dönüştü.

Üretimde Dönüşüm Model Fabrika'da İncelendi

Denizli programının ilk bölümünde EGİAD heyeti, Denizli Sanayi Odası öncülüğünde faaliyet gösteren Denizli Model Fabrika'yı ziyaret etti. İşletmelerin rekabet gücünün geliştirilmesi amacıyla yalın üretim, dijital dönüşüm, süreç optimizasyonu ve operasyonel mükemmellik alanlarında uy gulamalı çalışmalar yürüten merkezin faaliyetleri hakkında bilgi alındı.

Ziyarette; üretim süreçlerinde verimliliğin artırılması, kaynakların etkin kullanımı, dijital teknolojilerin üretime entegrasyonu ve işletmelerin dönüşüm kapasitesinin geliştirilmesine yönelik uygulamalar yerinde incelendi.

EGİAD'ın dijital, yeşil ve toplumsal dönüşümü birlikte ele alan "Üçüz Dönüşüm" vizyonuyla da örtüşen ziyarette, özellikle KOBİ'lerin değişen rekabet koşullarına uyum sağlamasında verimlilik, teknoloji ve yetkinlik gelişiminin taşıdığı önem değerlendirildi.

EGİAD ile DEGİAD Arasında Ticaret Köprüsü

Programın ikinci bölümünde ise EGİAD ve DEGİAD üyeleri "EGİAD–DEGİAD Ticaret Köprüsü Buluşması"nda bir araya geldi. Farklı sektörlerde faaliyet gösteren genç iş insanları arasında yeni ticari bağlantılar kurulması, mevcut iş ağlarının genişletilmesi, deneyim p aylaşımının artırılması ve geleceğe dönük ortaklıkların geliştirilmesi amacıyla düzenlenen etkinlik, EGİAD Yönetim Kurulu Başkanı M. Kaan Özhelvacı, DEGİAD Yönetim Kurulu Başkanı Kemal Sözkesen ve DEGİAD Geçmiş Dönem Yönetim Kurulu Başkanı, GESİFED (Güney Ege Sanayi ve İş Dünyası Federasyonu) Yönetim Kurulu Başkanı Hakan Urhan'ın açılış konuşmalarıyla başladı.

Özhelvacı: "Kartvizit Değil, Fırsat ve Güven Ağı Kuruyoruz"

EGİAD Yönetim Kurulu Başkanı M. Kaan Özhelvacı, Denizli programının üretimde dönüşüm ile iş geliştirmeyi aynı çatı altında buluşturduğuna dikkat çekerek, bölgesel iş birliklerinin yeni dönemde daha stratejik bir önem kazandığını ifade etti.

Özhelvacı, "İş dünyasında rekabet artık yalnızca şirketlerin kendi kapasiteleri üzerinden şekillenmiyor. Bilgiye, teknolojiye, doğru iş ortaklarına ve güçlü ağlara erişebilmek rekabet gücünün temel unsurları arasında yer alıyor. Denizli Model Fabrika ziyaretimizde üretimde verimlilik ve dönüşümün somut uygulamalarını görürken, Ticaret Köprüsü'nde bu dönüşümün en önemli tamamlayıcılarından biri olan iş birliği kültürünü güçlendirdik. EGİAD Ticaret Köprüsü'nü hiçbir zaman yalnızca kartvizitlerin değiş tokuş edildiği bir networking etkinliği olarak görmedik. Burada esas hedefimiz; birbirini tanıyan, birbirine güvenen, birlikte iş geliştiren ve bölgesel ekonomiye değer yaratan sürdürülebilir bir iş ağı oluşturmak" dedi.

Ege Bölgesi'nin güçlü üretim altyapısının kentler ve kurumlar arasındaki iş birlikleriyle daha yüksek bir ekonomik değere dönüştürülebileceğini belirten Özhelvacı, "İzmir ve Denizli, farklı sektörel yetkinlikleri ve girişimci iş dünyasıyla birbirini tamamlayan iki önemli üretim ve ticaret merkezi. Bu potansiyeli ortak akıl ve güçlü bağlantılarla harek ete geçirdiğimizde yalnızca şirketlerimizin değil, bölgemizin rekabet gücünü de artırabiliriz. Genç iş insanlarının birbirleriyle daha fazla temas ettiği, birlikte üretip yatırım yaptığı ve yeni pazarlara birlikte açıldığı bir Ege ekonomisinin çok daha güçlü olacağına inanıyoruz" diye konuştu.

Sözkesen: "Bölgesel Dayanışma Yeni Fırsatların Kapısını Açıyor"

DEGİAD Yönetim Kurulu Başkanı Kemal Sözkesen de genç iş insanları arasında kurulan güçlü bağların bölgesel ekonomik gelişim açısından önem taşıdığını belirterek, EGİAD ve DEGİAD arasındaki iş birliğinin farklı sektörler arasında yeni fırsatlar yaratacağını ifade etti. Sözkesen, ortak akıl ve dayanışma kültürüyle gerçekleştirilen bu tür buluşmaların genç iş dünyasının etkileşimini artırırken, kentler arasındaki ekonomik ilişkilerin gelişmesine de katkı sunduğunu vurguladı.

EGİAD ve DEGİAD Arasında Uzun Yıllara Dayanan İşbirliğine Vurgu

Hakan Urhan ise, kurumlar arası iş birliklerinin uzun yıllara dayandığını hatırlatarak, bölgesel kalkınmanın ve sürdürülebilir ekonomik büyümenin en önemli itici gücünün kurulacak işbirliklerinden kaynaklandığını ifade etti.

Networking oturumunda katılımcılar şirketlerini, faaliyet alanlarını, sundukları ürün ve hizmetleri ve iş birliği beklentilerini paylaşma fırsatı buldu. Birebir görüşmelerle devam eden buluşmada farklı sektörlerin birbirleriyle temas kurması sağlanarak yeni ticari bağlantıların ve potansiyel iş birliklerinin temelleri atıldı.

Kavacık Üzüm Festivali, bu hafta sonu ziyaretçilerini ağırlayacak. Festivalde coğrafi işaretli Kavacık üzümünün yanı sıra Kavacık ve Karabağlarlı üreticiler ile kadınların hazırladığı yerel ürünler ziyaretçilerle buluşacak. Üretici stantları iki gün boyunca açık olacak.

Festival kapsamında üzüm yarışması ve ödül töreni, halk oyunları, DJ performansları, interaktif yarışmalar, çocuk etkinlikleri, sanat atölyeleri, sportif aktiviteler ve Kitap Takas Şenliği gerçekleştirilecek. 19 Eylül Cumartesi Tire Belediyesi Tarihi Armoni Bandosu, 20 Eylül Pazar günü ise Deniz Aygün Araal sahne alacak. Karabağlar Kent Tiyatrosu Çağdaş Sirk Sanatları Atölyesi'nin hazırladığı İzmir Clown Sirki de festivalde izleyicilerle buluşacak.

Ücretsiz servisler

Karabağlar Belediyesi, 19 Eylül Cumartesi ve 20 Eylül Pazar günü festivale ücretsiz servisler düzenleyecek. Servisler Fahrettin Altay Meydanı'ndan (Metro Durağı Mehmetçik Bulvarı çıkışı, İnönü Caddesi başlangıcı) ve Üçyol Minibüs Durakları önünden (Gaziemir Minibüs Durağı, Halide Edip Adıvar Caddesi) hareket edecek.

Her iki gün Kavacık'a gidişler 09.00-13.00, Kavacık'tan dönüşler 12.00-19.00 saatleri arasında gerçekleştirilecek. Festival alanına ayrıca ESHOT otobüsleriyle de ulaşım sağlanabilecek. Otobüslerin kalkış noktaları Üçkuyular Vapur İskelesi 24 numara ile Güzelbahçe Merkez 28 numara olacak.

Festival programı

19 Eylül Cumartesi:

10.00 Satış stantlarının açılışı,

12.10 Halk oyunları gösterisi,

12.30 Protokol konuşmaları,

13.00 Üzüm Yarışması Ödül Töreni,

14.00 DJ performansı,

16.00 "Biz Yaparız" İnteraktif Yarışma,

17.00 Tire Belediyesi Tarihi Armoni Bandosu konseri.

20 Eylül Pazar:

10.00 Satış stantlarının açılışı,

12.00 Halk oyunları gösterisi,

12.30 İzmir Clown Sirki,

14.00 DJ performansı,

15.30 "Ben Yaparım" İnteraktif Yarışma,

17.00 Deniz Aygün Araal konseri.

İzmir’in kurtuluşunun 104. yılı, Aras Kargo Spor Kulübü organizasyonuyla İzmir Atatürk Voleybol Salonu’nda düzenlenen dostluk maçıyla kutlandı. İzmir’in köklü kulüpleri Aras Kargo, Altınordu ve Göztepe’nin kadın voleybol takımlarından sporcular, karma kadrolarla sahaya çıkarak birlik ve beraberlik mesajı verdi.
İzmir’in güçlü voleybol kültürünü temsil eden Aras Kargo, Altınordu ve Göztepe kadın voleybol takımlarının sporcuları, İzmir’in kurtuluşunun 104. yıl dönümünde İzmir Atatürk Voleybol Salonu’nda bir araya geldi. Aras Kargo Spor Kulübü’nün organizasyonuyla düzenlenen etkinlikte, üç kulübün sporcularından oluşturulan karma takımlar sahaya çıkarak dostluk ve dayanışma mesajı verdi.
Cumhuriyet tarihinin önemli günlerinden biri olan 9 Eylül dolayısıyla düzenlenen etkinlik, sporun birleştirici gücünü ve kulüpler arasındaki dayanışmayı ortaya koyarken, kadın voleybolunun İzmir’deki güçlü konumuna da dikkat çekti.

"Bu güzel ruhun ve İzmir'in değerlerinin tüm Türkiye'ye yayılmasını arzuluyoruz"
9 Eylül organizasyonda açıklamalarda bulunan Aras Kargo Spor Kulübü Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Billur Burkutoğlu, "Göztepe, Altınordu ve Aras Kargo kadın voleybol takımları sahada farklı renklerle ama aynı ruh için, 'Tek renk, tek ruh, tek takım' dediğimiz bu güzel organizasyonda bir araya geldik. Biz aslında Aras Kargo olarak kendimizi hep bir köprü metaforuyla özdeşleştiriyoruz; hayatları, insanları, ticareti ve şehirleri birbirine bağlıyoruz. Bugün de İzmir'in bu üç büyük ve köklü camiası bu salonda buluşuyor. 9 Eylül ruhuna, kurtuluş ruhuna saygılarını sunmak üzere birleşiyorlar. Bu bizim için çok anlamlı bir etkinlik. İzmir halkı da burada; sezon boyunca bizi yalnız bırakmadıkları gibi bugün de yanımızdalar. Sporun bu birleştirici gücünü bugün üç kulüp olarak sahada ortaya koymaktan büyük mutluluk duyuyoruz. Bu güzel ruhun ve İzmir'in değerlerinin tüm Türkiye'ye yayılmasını arzuluyoruz" dedi. (İHA)

DP iktidarı açısından son kırılma noktalarından biri olan Tahkikat Komisyonu’nun kurulması (27 Nisan) ve buna karşı öğrenci olaylarının patlak vermesi (28 Nisan) üzerine Başbakan Menderes, önemli bir Anayasa Hukukçusu olan Ord. Prof. Dr. Ali Fuat Başgil’i arayarak Ankara’ya çağırdı. Başgil, Menderes’in daveti üzerine Ankara’ya geldi. Cumhurbaşkanı Bayar, kendisini yemeğe çağırdı. DP ileri gelenleri ile birlikte Çankaya’da yemek yediler. Tarih 29 Nisan’dı. Yemekte Başgil, Tahkikat Komisyonu’nun kurulmasına değil, ona verilen yetkilere karşı çıktığını, tanınan yetkilerin Anayasa’ya aykırı olduğunu söyledi. Bu durum, Menderes ve Bayar’ın hoşuna gitmese de Başgil’i dinlemeye devam ettiler. Başgil, sertlik yanlısı politikalardan vazgeçilmesini önerdi. Basına getirilen kısıtlamaları ve TBMM görüşmelerinin yayınlanmasının yasaklanmasını eleştirdi. İstanbul Üniversitesi’ndeki olaylar sırasında Ordu ile üniversite gençliği arasındaki yakınlaşmaya dikkat çekti.

Başgil, iktidarın ne yapması gerektiğine dair soruyu yemekten sonra daha dar bir gruba yanıtladı. Bu grupta Bayar, Menderes, Meclis Başkanı Refik Koraltan ve Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu vardı. Başgil şu net önerilerde bulundu:

“Her şeyden önce, Menderes Kabinesi derhal istifa etmelidir. Bundan sonra, mümkün olduğu nisbette, muhalefete de birkaç bakanlık vererek, Meclisteki mutedil şahsiyetlerden yeni bir kabine kurmalıdır. Böylece, bir nevi koalisyon kabinesi, daha doğrusu milli birlik kurulmuş olacaktır. Bu yeni hükümet, kendisinden öncekinin takip ettiği politikayı bir yana bırakarak tam serbesti içinde kararlarını alacak ve Meclise, Anayasa’ya aykırı olduğu iddia edilen kanunların, bilhassa Salahiyetler Kanununun tadilini teklif edebilecektir. Bu şekilde hareket edilince, artık muhalefet, hükümeti itham etmek için bir bahane bulamayacak ve siyasi tansiyon düşecektir”.

Gerçekten de Başgil’in önerileri son derece yerindeydi. Siyasal tansiyonun düşmesinin ardından gidilecek erken seçimler, Türkiye’de demokratik yollarla iktidarın değişmesinin gelenekleşmesinin önünü açacaktı.

Bayar, Başgil’in önerisine şiddetle karşı çıktı. Bunu “zaaf alameti” olarak tanımladı ve rakiplerinin cesaretlenmesine yol açacağını ileri sürdü. Bayar’a göre buhran zamanında hükümeti değiştirmek yersiz bir hareketti. Yapılması gereken sert tedbirler almaktı.

Menderes ise, sorunun kaynağı kendi ise istifa edebileceğini, ancak hükümetin istifası durumunda işlerin daha kötüye gidebileceğinden endişe duyduğunu söyledi. Sokak eylemleriyle Türkiye’de istifa eden bir hükümetin olup olmadığını soran Menderes’e Başgil, yine soruyla cevap verdi:

“Siz bana tarihimizde on seneden beri bu memlekette gerçekleştirilmeye çalışılan demokrasiye benzer bir demokrasi örneği verebilir misiniz?”

Başgil, kendi sorusunu kendi yanıtladı. Böyle bir gelenek hiç oluşmamıştı:

“Ve Sayın Başvekil bundan böyle ilk defa bu nevi bir örf ve adeti ortaya çıkarmak şerefi size düşmektedir”.

Görüşmenin ardından toplanan Bakanlar Kurulu da bu isteği kabul etmedi. Dolayısıyla 27 Mayıs öncesinde iktidarın eline geçen son fırsatlardan biri de değerlendirilemedi. Mayıs ayında da siyasal gerilim tırmanmaya devam etti. 555K olayları ve 21 Mayıs’taki Harp Okulu öğrencilerinin sessiz yürüyüşü göz göre göre gelen askeri darbenin kilometre taşları oldular.

Tahkikat Encümeni üyesi Nusret Kirişçioğlu’nun hazırladığı Encümen Raporu, CHP’ye yönelik ağır suçlamalardan sonra yürütme, yasama ve yargı alanlarına dair önlemler de sıralamaktaydı. Kirişçioğlu’nun raporunda dile getirilen öneri, CHP’nin kapatılmasıydı. DP’de Tahkikat Encümeni’nin raporu yönünde değil de, Başgil’in önerileri yönünde eğilim olsaydı ve bunlar uygulanabilseydi, askeri darbenin gerçekleşmemesi olasıydı. Ordunun siyasetten uzaklaştırılması Atatürk’ün önemli başarılarından biriydi. 1924’te gerçekleşen bu politika 36 yıl boyunca sürdü. Atatürk’ün vefatı ve 1950 seçimleri gibi tarihi olaylar sırasında da devam etti. Bu, Atatürk’ün ve halefi İnönü’nün başarısıydı. Ordunun siyasetle uğraşarak darbe sürecine yönelmesinin ana sorumlusu DP’dir.

Askeri darbe neticede DP’yi iktidardan uzaklaştırdı. 1961 seçimlerinde CHP askeri darbeyle özdeşleştiğinden -1957’ye nazaran- oy kaybetti. Bunda CHP’nin askeri darbeyle özdeş hale gelmesinin de etkisi vardır. 27 Mayıs’ın getirdiği özgürlükçü ortamın artılarını bir kenara bırakarak, darbenin iki önemli olumsuz sonucu olduğuna dikkat çekmek gerekir. Birincisi Türkiye’de askeri darbelerin zincirinin başlangıcı olmasıdır. İkincisi ise Menderes’lerin idamıdır.

Menderes’e idam cezasının verilmesi üzerine İnönü, 13 Eylül 1961 tarihinde Milli Birlik Komitesi Başkanı ve Silahlı Kuvvetler Başkomutanı Cemal Gürsel’e bir mektup gönderdi. O dönemde dile getirilen ancak kamuoyuna açıklanmayan mektup, idam cezasının uygulanmasından 5 yıl sonra kamuoyuna açıklandı (Ekim 1966). Mektupta Yassıada davalarında verilmesi muhtemel idam cezalarının engellenmesi istemekteydi ve idamların milli menfaatlere aykırı olacağı uyarısında bulunulmaktaydı:

“Orgeneral Cemal Gürsel,

Sayın Silahlı Kuvvetler Başkumandanı ve Milli Birlik Komitesi Başkanı,

Yassıada kararları tebliği ve ilan edilmek üzeredir. Kararlar arasında ölüm cezaları bulunursa, bunların infazı Anayasa’ya göre Milli Birlik Komitesi’nin tasdikine bağlı olacaktır.

Kararın tebliğinden iki gün evvel yüksek makamınıza müracaat ederek ölüm cezalarının infazı hususundaki ciddi endişelerimin Milli Birlik Komitesi’ne duyurulmasına tavassut buyrulmasını istirham ediyorum.

Memleketin siyasi hayatında mesuliyet sahibi olarak idam cezalarının tasdikindeki büyük zararları arzetmek için başka bir vasıtamız ve çaremiz olmadığından, müracaatımın zaruri görülmesini saygılarla rica ederim.

Mahkemenin her tesirden uzak olarak tam bağımsızlıkla karar vereceğine ve mahkemenin vereceği kararların adil olacağına şüphe yoktur. Ancak, Milli Birlik Komitesi üyeleri, ölüm cezalarının infazı için son söz sahibi olmak selahiyetiyle teçhiz edilmişlerdir. Bu hususta Milli Birlik Komitesi üyeleri hakimlerin kararlarına mesnet teşkil eden hukuki ve kanuni unsurlar dışındaki bazı gerçekleri ve zaruretleri göz önünde bulundurmak mevkiindedirler. Ben bu müracaatımla, memleketin selameti bakımından hayati ehemmiyette saydığım bu gerçekleri ve zaruretleri ortaya koymak istiyorum.

Memleketimizin bugünkü halinde ne kadar az sayıda olursa olsun, ölüm kararlarının tasdik ve infazı yüksek milli menfaatlere her suretle aykırıdır. Kansız bir ihtilal yapıldı. Böyle bir ihtilalden bir buçuk sene sonra, geçmiş iktidar erkanının siyasi suçlarından dolayı idam edilmeleri, siyasi idamların bünyesinde zaten mevcut olan hak tereddüdünü azami ölçüde arttırmış olacaktır. Suçlarının en ziyade kahrını çekmiş vatandaşlar bile bu infazı aşırı bulacak ve müteessir olacaklardır. İhtilalden bir buçuk sene sonra seçimlere gidiyoruz. Eski, yeni siyasi parti mensupları arasında yaklaşma ve anlaşma çareleri arıyoruz. Bu çabalama içinde artık eskimiş olan siyasi partiler arasında ve memlekette manen huzur teessüsünü imkansız kılacaktır. Unutmamalı ki, yarın seçime gidecek ve seçimlerden sonra idareye katılacak siyasi partilerin çoğu, geçmiş iktidar partisinin mensuplarına büyük mikyasta isnat etmektedir. Bunlar yalnız seçim esnasında değil, seçimden sonra da ruhlardaki daimi bir yarayı işletmekten geri kalmayacaklardır. Ceza tatbikinin bünyesinde taşıdığı ibret ve tenbih hassaları, şimdi infaz yapılmamasında daha ziyade mevcuttur. Memleket huzurunun ve vatandaş münasebetlerinin iyi yola girmesi için ümitlerin bağlanabileceği tek çare bundan ibarettir. Suçluların idam olunmaması, ayaklanma teşebbüsünde olacakların cüretini artıracağı mübalağa edilmemelidir. Ayaklanma teşebbüsünün maddi kuvveti hiçbir zaman devlet ve hükümetin kuvvetiyle başa çıkamaz. Bu teşebbüslerin dikkate alınacak tarafları daha ziyade ruhi ve manevi kuvvetleridir. Bu kuvvetler ise, idam cezasının infaz olunmasıyla artmak ve infaz olunmamasıyla zayıflamak istidadındadır. İnsanların tecrübesinin bir değeri varsa, bizim her yerde gördüğümüz sonuç budur.

Sayın Orgeneral,

Biraz da infaz meselesinin bir diğer önemli tarafına temas etmek isterim. Mahkemenin vereceği kararlara tesir edilmemesi ve mahkemece verilen kararların tatbik edilmesi ordunun isteği olduğundan bahsedilmektedir. Mahkeme kararlarına tesir edilmemesi arzusu ordu için tabii bir ihtiyaçtır. En büyük milli müessesemiz olan ordumuzun adalet bağımsızlığı fikri ile dolu olmasını, millet anlayışının bir yankısı saymak lazımdır. Bu arzu takdire ve saygıya layıktır. Yalnız, ölüm cezasının infazı ayrı meseledir. Nitekim Anayasa bunu, Milli Birlik Komitesi’nin hususi kararına bağlayarak kayıt ve şart altına almıştır. Eğer varit ise, ordu adına Milli Birlik Komitesi’nin idam kararının tasdikine icbar edilmesi haksız ve kanunsuzdur. Ordu adının böyle bir mevzuda kullanılması, Türk ordusunun ebedi şerefine karşı saygı duygusu ile telif olunamaz. Ordu tesiriyle bir infaz muamelesi millette orduya karşı deva bulmaz bir kırgınlık yaratacaktır. Milletle ordu arasına girecek böyle bir hatıranın tepkisini düşünmek insana dehşet veriyor.

Hülasa, infaz kararında ordunun tesirini Milli Birlik Komitesi’nce yerine getirmek, akla gelebilecek mahzurların en büyüğünü taşır ve tarih önünde, karar verenlere de verdirenlere de hesapsız vebal yükler. Ordunun böyle bir tesir yaptığına ve yapacağına asla inanmıyorum. Milli Birlik Komitesi’nin, ağır ve şerefli vazifesini tamamlarken, memleketin selameti bakımından duyduğum endişelerin üzerinde duracağını ümit ediyorum.

Sayın Orgeneral,

Türkiye bugün bir ittifak manzumesinin içindedir. Her meselenin önünde, milli savunma için müttefikler arasında haysiyetli ve itibarlı bir mevkide bulunmamızın büyük ehemmiyeti vardır. Bu bizim için öyle bir ihtiyaçtır ki, bunda kusurlu olmak, hatta ittifak manzumesi içinde bizden daha kusurlu üyelerin bulunması ihtimalinde bile bizim için mazeret teşkil etmez.

Siyasi suçlardan dolayı ölüm cezası, bugün yeryüzünde hemen hiçbir medeni ülkede kalmamış gibidir. Türlü tehlike karşısında bulunan memleketimizin bekçileri ve koruyucuları olan Milli Birlik Komitesi üyelerinin ellerindeki aziz emaneti vahim bir itibar buhranına maruz bırakmayacaklarını hulus ile ümit ediyorum.

Sayın Orgeneral,

İnfaz meselesinde düşündüklerimi şimdiye kadar muhtelif vesilelerle size ve temas edebildiğim Milli Birlik Komitesi üyelerine tam bir açıklık ve kesinlikle söylemekte kusur etmedim. Şimdi resmi vazife olarak son kararı vereceğiniz anda Milli Birlik Komitesi’ne bu konudaki düşüncelerimin resmen bildirilmesini sizden niyaz ediyorum.

Üstün saygılarımın kabulünü istirham ederim Sayın Orgeneralim. 13 Eylül 1961.

İsmet İnönü”.

İnönü’nün mektubu, haklı uyarılar içermekteydi ve bir sağduyunun, öngörünün de eseriydi. Ancak tahmin edilen idamların onaylanmasını engellemeye yetmedi. CHP, bu mektubu bir siyasal malzeme de yapmadı. Hakkında yapılan tüm suçlamalara rağmen seçim meydanlarında mektubu kullanıp oy avcılığı yapmaya da girişmedi. İnönü, her zamanki gibi devlet adamı sorumluluğunu yerine getirmişti.

İnönü’den önce bir mektup da Alparslan Türkeş tarafından yazılmıştı. Türkeş, darbenin “kudretli albay”ı idi. 1960 yılı Kasım ayında, darbeden 6 ay kadar sonra 14’ler olarak tasfiye edilenlerden olan Türkeş’in mektubu Milli Yol Dergisi’nin 26 Ocak 1962 sayısında, idamlardan birkaç ay sonra yayımlanmıştı. Türkeş, Gürsel’e yazdığı mektupta “Siyasi suçlardan dolayı ölüm cezalarının verilmesi, bugünün insanlık duygularına uymamaktadır” demekteydi. Elbette bu Türkeş’in darbecilerden biri olduğu gerçeği ortadan kaldırmamaktadır.

Cumhuriyetin ikinci yüzyılında darbelerin geride kaldığı, siyasetçilerin demokrasi dışı yollara sapmadığı, yargının siyasallaşmadığı (bkz. Tahkikat Komisyonu, bkz. Yassıada, bkz. Ergenekon-Balyoz davaları…) kuvvetler ayrılığının kökleştiği, seçimle iktidar değişiminin gelenekleştiği ve Cumhuriyetin kurucu değerlerinin hakim olduğu bir Türkiye diliyorum.

Yapılan uyarıda, "Yapılan son değerlendirmelere göre; 17 Eylül 2026 Perşembe günü Muğla çevrelerinde görülecek sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışların yerel olarak kuvvetli olması beklendiğinden sel, su baskını, yıldırım, yerel dolu yağışı, yağış anında kuvvetli rüzgar ve ulaşımda aksamalar gibi olumsuzluklara karşı dikkatli ve tedbirli olunmalıdır" denildi. (İHA)