İç sahada kazanamadı
Son 10 maçta yalnızca 1 galibiyet alabilen Göztepe, bu süreçte iç sahada da taraftarına galibiyet sevinci yaşatamadı. İzmir ekibi; Kayserispor, Eyüpspor, Alanyaspor ve Kasımpaşa ile sahasında berabere kalırken, tek iç saha yenilgisini Galatasaray karşısında aldı. Deplasmanda da benzer bir performans sergileyen sarı-kırmızılılar, bu periyottaki tek galibiyetini Gençlerbirliği karşısında elde etti. Avrupa hattındaki doğrudan rakipleri Beşiktaş ve RAMS Başakşehir’e mağlup olan Göztepe, Konyaspor ve Kocaelispor deplasmanlarından ise birer puanla döndü.

Avrupa iddiası devam ediyor
Teknik Direktör Stanimir Stoilov’un iki sezondur doğrudan hedef olarak belirlediği Avrupa kupalarına katılım hedefi sürüyor. Ziraat Türkiye Kupası’nı ilk dört sıradaki takımlardan birinin kazanması halinde, ligi 5. sırada tamamlayan ekip de Avrupa bileti alacak. Bu senaryoda 5. sırada yer alan RAMS Başakşehir 48 puana sahipken, aynı puandaki Göztepe averajla 6. basamakta bulunuyor. İzmir temsilcisi, bu süreçte rakibinin puan kaybını beklerken, kendi maçlarında en az kayıpla ilerleyerek 5. sıraya yükselmeyi hedefliyor. (İHA)

Manisa'nın Kırkağaç ilçesinde bir düğün salonunun depo kısmında bir kişinin cansız bedeni bulundu.
Olay, Manisa'nın Kırkağaç ilçesinde meydana geldi. Edinilen bilgiye göre, Küçük Çam Şehitler Parkı içerisinde faaliyet gösteren bir düğün salonunun depo kısmına giren personel bir kişinin hareketsiz bir şekilde yattığını fark etti. Durumun sağlık ve polis ekiplerine haber verilmesi üzerine bölgeye gelen ekipler isminin Hasan Yağcı (47) olduğu belirlenen adamın öldüğünü tespit etti.
Olayın intihar olabileceği şüphesi üzerine durulurken Yağcı'nın kesin ölüm nedeninin belirlenmesi amacıyla otopsi işlemi başlatıldı.
Cumhuriyet Savcısı'nın olay yerindeki incelemelerinin ardından Hasan Yağcı'nın naaşı, otopsi yapılmak üzere Kırkağaç Devlet Hastanesi morguna kaldırıldı.
Olayla ilgili başlatılan adli soruşturma çok yönlü olarak devam ediyor. (İHA)

Manisa’nın Salihli ilçesinde kontrolden çıkarak kanala uçan otomobildeki 1’i çocuk 2 kişi öldü, 1’i çocuk 5 kişi ağır yaralandı.
Kaza, Kemerdamları Mahallesi’nde meydana geldi. Alınan bilgiye göre, Şerif Ç. (32) yönetimindeki 35 LK 635 plakalı otomobil, sürücüsünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu yol kenarındaki kurutma kanalına uçtu. Kazada sürücü ile araçtaki Hakan Sey (26), Gülümser Ç. (28), Filiz A. (18), Suna Güneş S. (24), Nasıf Çalış (8) ve Senay Ç. (5) yaralandı.
İhbar üzerine kaza yerine çok sayıda sağlık ve jandarma ekibi sevk edildi. Yaralılar, olay yerinde yapılan ilk müdahalenin ardından ambulanslarla Salihli’deki hastanelere kaldırıldı.
Yaralılardan Salihli Devlet Hastanesine kaldırılan 8 yaşındaki Nasıf Çalış ve Özel Can Hastanesine kaldırılan Hakan Sey, doktorların tüm müdahalesine rağmen kurtarılamadı.
Kaza ile ilgili soruşturma başlatılırken, durumu ağır olan yaralılardan Senay Ç. ve Filiz A.’nın Manisa Celal Bayar Hastanesine sevk edildiği öğrenildi (İHA)

TFF 3. Lig 4. Grup’ta mücadele eden Karşıyaka, normal sezonu 20 galibiyet, 7 beraberlik ve 3 mağlubiyetle 67 puan toplayarak üçüncü sırada tamamladı. Bu sonuçla play-off oynama hakkı kazanan yeşil-kırmızılı ekip, TFF 2. Lig’e yükselmek için şampiyonluğu hedefliyor.
Play-off ilk turunda Karşıyaka, 59 puanla bir basamak altında yer alan Ayvalıkgücü Belediyespor ile eşleşti. İlk maç 24 Nisan Cuma günü saat 17.00’de deplasmanda oynanacak. İzmir temsilcisi bu karşılaşmadan avantajlı bir skorla dönmeyi amaçlarken, rövanş mücadelesi 28 Nisan Salı günü saat 20.00’de Alsancak Mustafa Denizli Stadyumu’nda yapılacak.

Normal sezonda Karşıyaka kaybetmedi
Sezonun ilk yarısında deplasmanda Ayvalıkgücü Belediyespor ile 0-0 berabere kalan Karşıyaka, rövanşta rakibini 2-0 mağlup ederek normal sezonu yenilgisiz şekilde üstün tamamladı. Bu turu geçmesi halinde ikinci turda Eskişehirspor-Balıkesirspor eşleşmesinin galibiyle karşılaşacak olan yeşil-kırmızılı ekip, hata yapmadan yoluna devam etmeyi hedefliyor. Bu aşamada ilk maç 4 Mayıs Pazartesi, rövanş ise 8 Mayıs Cuma günü oynanacak.
Öte yandan Karşıyaka’nın finale yükselmesi durumunda ise TFF 3. Lig 3. Grup’tan gelecek finalist ile 15 Mayıs Cuma günü tarafsız sahada oynanacak tek maçta karşı karşıya gelecek ve TFF 2. Lig’e yükselmek için mücadele edecek. (İHA)

2025-2026 eğitim ve öğretim yılında, eğitimin başlamasıyla birlikte kapılarını öğrencilere açan Boğaziçi Otel’in altındaki ve Adliye arkasındaki iki şubede hizmet veren lokantalarda yine üç çeşit yemek ve yanında meyvesiyle birlikte öğrenciler 30 TL sembolik bir bedel ödüyor. Hemen her gün farklı sağlıklı, doyurucu ve lezzetli yemeklerin sunulduğu lokantada;, mantı, İnegöl köfte, tavuk sote, pirinç pilavı, tavuklu pilav gibi menülerin yanı sıra, öğrencilere mutlaka meyve de ikram ediliyor.

Geçtiğimiz yıl boyunca toplam 86 bin 624 tabldot yemek servis edildi

Ayvalık Belediye Başkanı Mesut Ergin, aile bütçelerine önemli bir katkı sağlayan öğrenci kent lokantalarına gösterilen ilgiden büyük bir memnunluk duyduğunu belirtti. Geçtiğimiz yıl boyunca toplam 86 bin 624 tabldot yemek servisi yapılan Öğrenci Kent Lokantalarında, bu dönemde de üç çeşit yemek ve yanında meyveyi 30 TL gibi sembolik bir ücretle öğrencilerle buluşturmaya devam ettiklerini ifade eden Başkan Mesut Ergin, “Öğrencilerin bütçelerini zorlamadan sağlıklı, doyurucu ve lezzetli yemeklere ulaşabilmeleri için çalışıyoruz. Sağlıklı, doyurucu ve lezzetli yemeklerle öğrencilerimizin enerjisini artıracak bir ortam hazırladık. Lokantalarımız Ayvalık Belediyesi’nin tam sorumluluğunda, öğrencilerimiz düşünülerek titizlikle hazırlandı” diye konuştu.

Başkan Ergin, öğrenci ailelerinin ekonomik açıdan desteklenmesinin de önemine dikkat çekerek, geçtiğimiz yıl öğrencilerden ve velilerden büyük destek aldıklarını, bu desteğin kendilerine büyük bir güç verdiğini sözlerine ekledi.

Ödüllü Öğrenci Kent Lokantası

Ayvalık Belediyesi, Kent&Başkan dergisi tarafından düzenlenen 2025 yılı Kent&Başkan Ödülleri kapsamında, Türkiye genelinde 1400 belediye arasında yapılan değerlendirme sonucu ödüle layık görüldü. Başkan Ergin’e ödül, Türkiye’de bir ilk olan “Öğrenci Kent Lokantaları” projesi ile verildi.

Ayvalık Belediye Başkanı Mesut Ergin, “Bu gurur tüm çocuklarımızın, bu ödül Ayvalık’ın Öğrenci Kent Lokantalarının. Biz bu projede en büyük ödülü Ayvalıklı çocuklarımızdan aldık. Onlar için daha çok çalışacağız” diye konuştu.

Kent&Başkan Ödülleri, yerel yönetimlerin sosyal sorumluluk projelerini, sürdürülebilir kalkınma yaklaşımlarını ve halk odaklı hizmet anlayışlarını teşvik etmek amacıyla her yıl düzenleniyor. Ayvalık Belediyesi’nin bu alandaki başarısı, örnek alınacak nitelikte projelerin yerel yönetim vizyonuna yön verdiğini bir kez daha gösterdi.

Maçtan dakikalar
3. dakikada Sadygov ile duvar pası yaparak rakip yarı alana geçen Topalli’nin ceza sahası dışı sol çaprazdan yerden sert şutunda kaleci Vedat topu kornere çeldi.
4. dakikada Nalepa’nın sol taraftan kullandığı korner atışında ön direğe gelen topa iyi yükselen Cengiz’in kafa vuruşunda meşin yuvarlak sağ direğe çarparak kaleci Vedat’ta kaldı.
29. dakikada Manisa FK’da ceza yayı önünde kazanılan serbest vuruşta topun başına geçen Kubilay, atışı pas olarak kullandı. Ceza sahası içerisinde meşin yuvarlağı şık bir şekilde kontrol eden Lindseth’in aşırtma vuruşunda top ağlara yönelirken, savunmada son anda yetişen Cengiz, meşin yuvarlağı kafayla çizgiden çıkartarak mutlak bir golü önledi.
45. dakikada sağ kanattan gelişen Manisa FK atağında Diony’nin ceza sahası içerisine çıkardığı pasta topa gelişine vuran Adekanye’nin şutunda meşin yuvarlak sol kale direğine çarparak oyun alanına geri döndü.
55. dakikada Manisa FK atağında savunma arkasına sarkan Diony’nin ceza sahası içerisinde kaleci Veysel’den sıyrıldıktan sonra dar açıdan kaleye yönlendirdiği topu çizgi üzerinden Montes, son anda uzaklaştırdı.
62. dakikada Benrahou’nun havadan pasında sol kanatta topla buluşan Vargas, hızla girdiği ceza sahası içerisinde savunmada Mehmet tarafından faul ile durdurulunca hakem penaltı kararı verdi.
64. dakikada penaltı atışını kullanan Diony, meşin yuvarlağı sol köşeden ağlarla buluşturdu. 1-0

Stat: Manisa 19 Mayıs
Hakemler: İlker Yasin Avcı, Azad İlhan, Mehmet Dura
Manisa FK: Vedat, Ayberk, Herelle, Yasin, Umut, Kubilay (Yunus Emre Dursun dk. 85), Benrahou (Cissokho dk. 73), Adekanye (Osman dk. 85), Lindseth, Vargas (Muhammet Enes dk. 77), Diony
Yedekler: Saim Sarp, Ada, Ahmet, Yunus Emre Köse, Umut Can, Kartal
Teknik Direktör: Ahmet Pektaş
Serik Spor: Veysel, Skvortsov, Mehmet (Bilal dk. 73), Montes, Cengiz, Caner, Topalli (Şeref dk. 57), Nalepa, Selim, Gökhan, Sadygov (Anıl dk. 73)
Yedekler: Baha, Sertan, Martynov, Ahmet, Mücahit, Alperen, Emre
Teknik Direktör: Branimir Petrovic
Gol: Diony (dk. 64 pen.) (Manisa FK)
Sarı kartlar: Kubilay, Diony (Manisa FK), Caner, Nalepa, Mehmet, Montes, Şeref (Serik Spor) / (İHA)

İzmir’in Menderes ilçesinde beton bariyerlere çarptıktan sonra alev alan otomobilde mahsur kalan sürücü hayatını kaybetti.
Kaza, dün saat 19.00 sıralarında O-31 İzmir-Aydın Otoyolu Havalimanı gişeleri girişinde meydana geldi. Edinilen bilgiye göre, Beyza Nur Pürmüs (25) idaresindeki 35 CPT 125 plakalı otomobil, gişelere yaklaştığı esnada kontrolden çıkarak beton bariyerlere çarptı. Çarpmanın şiddetiyle araçta yangın çıktı. Rüzgarın da etkisiyle alevler kısa sürede büyüyerek tüm otomobili sardı. Kaza esnasında otomobilin kapılarının kilitli konumda olması ve sürücünün emniyet kemerinin takılı bulunması müdahaleyi zorlaştırdı. Kapıların açılamaması sebebiyle alevlerin ortasında kalan Beyza Nur Pürmüs araçtan çıkarılamadı. İhbar üzerine bölgeye otoyol jandarması, itfaiye ve sağlık ekipleri sevk edildi. İtfaiye ekiplerinin müdahalesiyle araçtaki yangın söndürüldü. Sağlık ekiplerince yapılan kontrolde genç sürücünün yangın sonucunda olay yerinde yaşamını yitirdiği belirlendi. Sürücünün cenazesi, incelemelerin ardından İzmir Adli Tıp Kurumuna kaldırıldı.

Sarı-kırmızılıların yaptığı paylaşımda, "Dün Kocaelispor ile oynadığımız karşılaşmanın son dakikalarında aleyhimize verilen penaltı kararı, yalnızca camiamızda değil, tüm spor kamuoyunda büyük bir infial ve şaşkınlık oluşturmuştur" ifadelerine yer verildi.
Göztepe, Trendyol Süper Lig’in 30. haftasında Kocaelispor ile karşı karşıya geldi. İzmir temsilcisi, mücadelenin henüz 3. dakikasında Janderson’un golüyle 1-0 öne geçti. Karşılaşmayı uzun süre üstün götüren sarı-kırmızılı ekip, uzatma dakikalarında kritik bir kararla sarsıldı.
90+4. dakikada yaşanan pozisyonda hakem, ilk etapta Kocaelispor lehine ceza sahası dışından serbest vuruş kararı verdi. Ancak VAR incelemesinin ardından pozisyonun ceza sahası içinde gerçekleştiğine hükmedilerek penaltı kararı çıktı. Penaltının gole çevrilmesiyle mücadele 1-1 eşitlikle sona erdi.
Karşılaşmanın ardından hakemin bu kararı büyük tartışma oluştururken, Göztepe de yazılı bir açıklama yayımladı. Sarı-kırmızılı kulüp, verilen penaltının yalnızca kendi camialarında değil, tüm spor kamuoyunda infial oluşturduğunu belirtti. İzmir ekibi ayrıca sürecin takipçisi olacaklarını vurgulayarak, benzer hataların tekrarlanmaması adına gerekli hassasiyetin gösterilmesini talep etti.

Göztepe Kulübü'nün resmi sosyal medya hesabından yapılan açıklama şöyle:
"Dün Kocaelispor ile oynadığımız karşılaşmanın son dakikalarında aleyhimize verilen penaltı kararı, yalnızca camiamızda değil, tüm spor kamuoyunda büyük bir infial ve şaşkınlık oluşturmuştur.
Pozisyonun ardından yapılan değerlendirmelerde, spor kamuoyunun tamamı ve tüm otoriteler bu kararın hatalı olduğu yönünde görüş bildirirken, yalnızca maçın hakemlerinin aksi yönde değerlendirme yapması, ortaya çıkan tablonun ne denli vahim ve düşündürücü olduğunu açıkça göstermektedir.
Göztepe Spor Kulübü olarak, sahada verilen bu kararın kabul edilemez olduğunu ve emeğe doğrudan zarar verdiğini vurguluyoruz. Bu tür hataların rekabetin adil yapısını zedelediği ve futbolun güvenilirliğine gölge düşürdüğü açıktır.
Mevcut yönetimin, bu denli bariz bir hatanın sorumlusu hakkında gerekli incelemeyi ivedilikle yaparak kamu vicdanını rahatlatacak adımları atmasını bekliyoruz.
Göztepe Spor Kulübü olarak sürecin takipçisi olacağımızı ve benzer hataların tekrarlanmaması adına gerekli hassasiyetin gösterilmesini talep ettiğimizi kamuoyuna duyururuz." (İHA)

Manisa'nın Alaşehir ilçesinde bir evde çıkan yangında 1 kişi hayatını kaybetti.
Edinilen bilgiye göre, Piyadeler Mahallesi'nde Şükrü Özdil'in (90) yaşadığı tek katlı bağ evinden alevlerin yükselmesi sonrası bölgeye Manisa Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığına bağlı ekipler ile sağlık ve jandarma ekibi sevk edildi. Kısa sürede olay yerine ulaşan itfaiye ekipleri yangını kontrol altına alırken, evde tek başına yaşayan Şükrü Özdil'in hayatını kaybettiği belirlendi.
Feci olayı anlatan Piyadeler Mahalle Muhtarı İsa Bilgiç, "Şükrü amcamız tek başına yaşayan vatandaştı. Çoluğu çocuğu arada gelir giderlerdi. Şükrü amcam bir saat önce kahvenin önündeymişmiş, evinde ne yaptığını bilen yok, yangını gören yok. Allah mekanını cennet etsin. Evi yandı. Biz yangını duyar duymaz geldik. Ama Şükrü amcamızın evde olduğunu bilen yoktu. Kimisi kahvede dediler, kimisi yola çıktı dediler, ama Şükrü amcam da evdeymiş" dedi. (İHA)

Ege mutfağının köklü geçmişini ve zengin lezzetlerini bir araya getiren, yerel üreticileri desteklemeyi ve geleneksel tatları gelecek nesillere aktarmayı hedefleyen Didim Ege Lezzetleri Festivali için geri sayım başladı.

Didim Belediyesi tarafından 24-25-26 Nisan 2026 tarihlerinde gerçekleştirilecek festival, bu yıl ikinci kez kapılarını açmaya hazırlanıyor. Genişletilen programı ve zengin içeriğiyle dikkat çeken festivalin, Ege mutfağının kültürel mirasını daha geniş kitlelere tanıtması hedefleniyor. Akköy Mahallesi’nde düzenlenecek festivalde Ege’nin özgün tatları, üretim kültürü ve gastronomi hikayeleri bir araya gelecek. Ziyaretçiler, yalnızca yöresel lezzetleri tatmakla kalmayacak; aynı zamanda üretim süreçlerine, geleneksel mutfak pratiklerine ve yerel üretim kültürüne de yakından tanıklık edecek. Festival kapsamında Lezzet Alayı Yürüyüşü’nün yanı sıra çeşitli söyleşiler, atölyeler ve mutfak deneyimleri gerçekleştirilecek. Usta şefler, yerel üreticiler ve gastronomi meraklılarının bir araya geleceği festivalin, Ege mutfağını yalnızca tanıtan değil aynı zamanda yeniden yorumlayan bir platform olması amaçlanıyor.

"Didim, Ege’nin lezzet vitrini olacak"
Didim Belediye Başkanı Hatice Gençay, festivalin kentin tanıtımına önemli katkı sunduğunu belirterek "Didim’i artık sadece bir tatil destinasyonu olarak değil, Ege’nin üretim kültürünü ve mutfak mirasını dünyaya anlatan güçlü bir merkez olarak konumlandırıyoruz. Bu festival, toprağın emeğini, denizin bereketini ve geleneksel tariflerin ruhunu bir araya getiriyor. Tüm halkımızı bu büyük lezzet yolculuğuna davet ediyorum" dedi.

Geçtiğimiz yıl yaklaşık 60 bin kişinin katılımıyla büyük ilgi gören Didim Ege Lezzetleri Festivali’nin, bu yıl daha da geniş katılım ve içerikle Türkiye’nin önemli gastronomi etkinlikleri arasında yer alması hedefleniyor. (İHA)

Muğla'nın Fethiye ilçesinde sahil bandında bir erkek cesedi bulundu.
Olay, sabah saat 09.00 sıralarında Fethiye Körfezi sahil bandında meydana geldi. Edinilen bilgiye göre, sahil kenarına vurmuş ve hareketsiz yatan bir kişiyi gören çevredeki vatandaşlar, durumu 112 Acil Çağrı Merkezi'ne bildirdi. İhbar üzerine olay yerine çok sayıda polis ve sağlık ekibi sevk edildi. Kısa sürede bölgeye gelen sağlık ekiplerince yapılan kontrolde, şahsın hayatını kaybettiği belirlendi. Polis ekiplerinin çevre güvenliğini sağlamasının ardından olay yeri inceleme ekipleri bölgede çalışma başlattı. Yapılan incelemelerde cansız bedenin Y.K. (45) isimli şahsa ait olduğu tespit edildi. Olayın çok boyutlu olarak soruşturması sürüyor.(İHA)

İzmir Büyükşehir Belediyesi 2025 yılı faaliyet raporu görüşmelerinde, muhalefet partisi temsilcilerine söz verilmediği gerekçesiyle üyeler arasında arbede yaşandı.
Nisan ayı meclis toplantısının üçüncü birleşiminde 2025 yılı faaliyet raporu görüşüldü. İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay, kendisine yöneltilen eleştirilere yanıt verdi. Başkan Tugay'ın konuşmasının ardından oturumu yöneten Başkanvekili Zafer Levent Yıldır, faaliyet raporunu oylama kararı aldı.

Meclis üyeleri arasında arbede
Muhalefet partisi grup başkanvekillerinin konuşma yapmasına izin verilmeden oylama sürecine geçilmesi mecliste tartışma başlattı. MHP Grup Başkanvekili Bahadır Altınkeser, Başkan Tugay'ı eleştirirken, CHP ve AK Partili üyeler arasında gerginlik yaşandı ve arbede çıktı.

Faaliyet raporu oy çokluğuyla geçti
Yaşanan tartışmaların ardından Başkan Cemil Tugay meclis salonunu terk etti. Tugay'ın ayrılmasıyla meclis üyeleri arasındaki gerilim daha da tırmandı. Tartışmalara rağmen İzmir Büyükşehir Belediyesi 2025 yılı faaliyet raporu, yapılan oylama sonucunda oy çokluğuyla meclisten geçti. İzmir Büyükşehir Belediyesi Meclis Toplantısı'nda gerginlik yaşandı (İHA)

Muammer Erten, o yıllar Ispartalı bir üniversite öğrencisi olarak Isparta Gönen’de açılan Köy Enstitüsü ile ilgili gözlemlerini şöyle anlatmaktadır:

“Öğrenciler binalarını öğretmenleri ile birlikte yapıyorlardı. Bizler de birlikte, bir tuğla ve kiremit ocağında ve okulun tarlasında, ekinin biçilmesi çalışmalarına katıldık. Öğrenciler, erkek-kız ayrımı olmadan, birlikte türküler söyleyerek çalışmalarını adeta bir eğlence gibi sürdürüyorlar, işleri de çabucak bitiriyorlardı. Tuğla harmanında, orak tarlasında, 500 kişinin, 1000 kişinin bir ağızdan şarkı söyleyerek çalışmalarını seyretmek haşmetli bir olay idi. O gün en çok söylenen şarkılar ‘menekşeler tutam tutam, evlerinin önü mersin, İzmir’in kavakları’. Şarkılar hala kulaklarımda çınlar. Bu şarkıları 1000 ağızdan coşkulu bir şekilde dinlemek bir daha nasip olmadı. Biz müsamerede yazılmış piyesleri oynuyorduk. Bizimki bitince enstitülü öğrenciler, orta oyunu şeklinde, kendi yarattıkları oyunu sergilediler, bizden daha başarılı ve canlı oldular. Gönen’e yaptığım seyahat beni çok etkilemişti. Gönen’den dönerken, uyuyan Türk köylerinin uyanış ve silkinişlerini seyrettim. Türkiye’nin geleceği için büyük bir atılımın başladığına bu seyahatim beni inandırdı. Köy Enstitülerine ısınıverdim”.

Köy Enstitülerine ilişkin o dönemde eğitimli insanlar tarafından bile olumsuz şeylerin söylendiğini Muammer Erten üzülerek aktarır (sözlerin sahibi bir öğretmendir):

“Oğlum, sen aldanmışsın. Bırak o Komünist yuvalarını. Kızlar, oğlanlar aynı yerde koyun koyuna yatıyorlarmış. Kenefler çocuk ölüsü ile dolu imiş.”

Okul binası, yatakhane, yemekhane, işlik gibi o dönem için büyük ölçekte nitelenebilecek binaları öğrenciler ve öğretmenleri birlikte yapıyorlardı. İnönü de Köy Enstitülerini ziyaret ederek gelişmeleri gözleriyle görmekteydi ve Enstitüler aleyhine dönen dedikoduları varlığıyla önlemeye çalışıyordu.

İnönü, savaş döneminin koşullarının olumsuzluğuna rağmen askeri seferberliğin yanı sıra eğitim seferberliği başlatmış ve Milli Şef olmanın verdiği otoriter gücü de bu konuda çekinmeden kullanmıştı. Savaş koşullarının yarattığı bu fırsat çerçevesinde İnönü, Yücel ve Tonguç’tan Enstitülerin sayısının 3 katına çıkarılmasını istemişti. Köy Enstitüsü sayısı 21 idi. İnönü, 60’ı üzerine çıkarılmasını istiyordu. Yücel ve Tonguç, maddi gerekçelerle bunun mümkün olmadığını söylediler. İnönü ısrar etse de isteğini kabul ettiremedi. Bunun üzerine “Savaş bittikten sonra bize bunları yaptırmazlar. Pişman olacaksınız” demişti. Yaptırmayacaklar kimdi? İnönü, gücünün farkındaydı. Bir Atatürk olmadığının da farkındaydı. Nitekim İnönü haklı çıkmış, savaş sonunda geçilen çok partili yaşam ortamında Enstitüler ilk hedefe oturan kurumlardan biri olmuştu. Bunun nedenlerinden biri dönemin antikomünist koşullarıydı. Bir diğer neden ise Enstitülerden mezun olan öğretmenlerin gittikleri köylerde okul, lojman, arazi tahsisi, öğretmen maaşı gibi konularda köylüye yüklenen sorumluluklardı. Diğer neden ise Enstitülü öğretmenlerin birer sıradan eğitimci olmanın ötesinde köylüyü uyandıracak öncü kadrolar olmaları itibarıyla toprak sahipleri tarafından istenmemesiydi.

Köy Enstitülerinin kapatılmasının üzerinden yıllar geçtikten sonra, 18 Nisan 1968’de İnönü, Köy Enstitülerinin 28. kuruluş yıldönümü nedeniyle şunları söylemişti:

“Köy enstitüleri bizim kültür kalkınmamızda büyük bir dönüm noktası olmuştur. Onları kaybettiğimize canım yanıyor. Eserleri yaşıyor. Hatıraları azizdir. Bu müesseselere şükran borçluyum.”

Aynı tarihlerde benzer görüşlerini Muammer Erten’e de şöyle anlatır İnönü:

“Köy Enstitülerinin kapanmasından duyduğum acıyı tarif edemem. Bir babanın evladını kaybetmesinden duyduğu acı gibi acı duyarım, ama herkes zanneder ki Hasan Ali Yücel’i, Tonguç’u isteyerek değiştirdim; Köy Enstitülerinin kapanmasına neden oldum diye benim hakkımda kamuoyunda yanlış bir hüküm vardır; aslında o zaman bir sürü olaylar oldu. Kurultaylarda Enstitüler aleyhine bir cereyan başladı. Ben bunların doğru olmadığını yerine giderek tespit ettim, ama bu o kadar yoğunlaştı ki grubu etkiledi. Grubun büyük çoğunluğu Köy Enstitülerinin aleyhine döndü. Bakanlar içinde Köy Enstitülerine karşı vaziyet alanlar çoğaldı. En çok da bu konuda Köy Enstitülerinden şikayet edilenlerin başında Milli Eğitim Bakanı Yücel’le, Genel Müdür Tonguç hedef alınıyordu. O sırada ordudan, rahmetli Mareşal Fevzi Çakmak’tan (1876-1950), o Genelkurmay Başkanlığından ayrılmadan önce, yoğun şikayetler başladı. Mareşal, “Bu komünist yuvalarını ne zaman kapatacaksın?” diye soruyordu. Mareşal bunu adeta bir mesele haline getirmişti. Köy Enstitüleri etrafında bu çok yoğunlaştı…

Şimdi sana önemli bir şey söyleyeceğim: Herkes benim zayıflığım gibi görür, ama benim gücümdür aslında; mesela ben Köy Enstitüsü fikrine inanmışımdır. İnanmış bir insan, sonuna kadar bunu yürütür; idealizmde, felsefede bu böyledir, ama ben politikacıyım, uygulayıcıyım. Ben gücüme göre gücümün var olduğu yerde, gücümü gösterebilirim. Ben dahi değilim, gücümle, tecrübemle memleket menfaatlerini en üst seviyede tutarak meselelere çözüm bulurum. Ben gücümün bittiği yerde bir politikacı, bir tecrübe sahibi bir insan olarak bir noktada, onu gelecekte tekrar uygulamak üzere bir noktada durdururum. Bu, aslında benim gücümdür. Çünkü artık gücümü kaybettiğim noktada, ‘Ben bu işi yürüteceğim!’ diye yürüdüğüm zaman, artık tamamıyla yok olma durumu vardır; ben gücümün bittiği yerde, her şeye rağmen, yok olucu bir harekete yönelmem. Orada dururum. Zaman, benim için çok önemli faktördür; zaman içinde imkanlar gelir önüme, bir noktada bıraktığım fikrimi yeniden uygularım. Değişen zaman içinde de bana yeni fikirler gelmemiş, o fikrin doğruluğu bende bir kanaat olarak devam ediyorsa, onu yeniden uygularım. Köy Enstitüleri meselesi de böyle olmuştur.

Benim gücüm o zaman nereden geliyordu? Partiden, Parti Meclis Grubundan, gücümü ben buradan alıyordum. Bu konuda bütün organlarda gücümü kaybetmişim. Ordunun üst kademesinde de huzursuzluk başlamış. Onun için bir süre en çok bu konuda saldırıya uğrayan, Milli Eğitim Bakanı Yücel’le, Genel Müdür Tonguç’u onların da gönlünü alarak bir süre için bu şimşekleri bu olay üzerinden uzaklaştırmak istedim. Fakat sonradan demokratik hareketleri de başlatınca[1], olaylar öyle gelişti ki kendi cereyanında yürüdü ve bir an geldi ki artık Köy Enstitülerini, eski gücüyle, eski ruhuyla devam ettirmek olanakları benim elimden çıktı”[2].

Yücel ve Tonguç’un görevden alınmaları -İsmet Paşa’nın söylediğinin aksine-, çok partili yaşama geçişten önce değil sonradır. Şüphesiz İnönü, Atatürk değildi. İsmet Paşa, 1960’ların ortalarında söylediği bu sözleri o günün penceresinden anlatmış görünüyor. Tek Parti yönetiminin son günlerinde İsmet Paşa, kendi gücünü olandan az gösteriyor. İ. Hakkı Tonguç, “İsmet Paşa, politikada kalabilmek için her şeyi yapar, politika onun için her şeydir!” demektedir. H. Ali Yücel ise, “Bizi yüzüstü bıraktı. İsmet İnönü’yü hiçbir zaman affetmedim, affetmem!” demişti. Karşılıklı olarak oturup konuşsalardı muhtemelen İnönü de “Ben sizi uyarmıştım” diyecektir.

Köy Enstitülerinin ilk budanması 1946’da Yücel ve Tonguç’un görevden alınmasıyla başladı. Enstitüleri kapatan DP oldu (1954). Köy Enstitüleri zamanın ruhunun dışında, otoriter bir rejimle uygulanabilirdi. Çok partili yaşamın aldığı ilk kurban Köy Enstitüleri oldu. Bu noktada 1945’te tercihiniz Milli Şef İnönü’nün çok partili yaşama geçmesi mi, yoksa geçmeyip Köy Enstitülerini sürdürmesi mi olurdu? Tercih sizin. İnönü tercihini, çok partili yaşamdan yana yaptı. İkisini aynı anda sürdürmesi İnönü için mümkün değildi. Böyle bir mümkünlük ancak olsa olsa Atatürk için olabilirdi.

Kaynak:

Tanıl Bora, Hasan Ali Yücel, İletişim Yay., İstanbul, 2021.

Muammer Erten, Topraktan Parlamentoya, (Yay. Haz. Hakkı Uyar), Boyut Yayıncılık, İstanbul, 2010.

[1]

[1]

Bkz. Mustafa Ekmekçi, “İsmet Paşa’nın Savunması…”