9 Eylül’ün Anlamı

Kurtuluş Savaşı deyim yerindeyse İzmir’de başladı, İzmir’de bitti. İzmir’in fethi için bir tarih yok...

POLİTİKA 06.09.2022, 11:47 İzmirin Kızı
9 Eylül’ün Anlamı

Geçtiğimiz günlerde TBMM eski Başkanı İsmail Kahraman, "Şehirlerin kurtuluş yıldönümleri kutlanıyor. Kesinlikle karşıyım. 2 Mart'ta Rize kurtulmuş, kim diyor? Yok Erzurum şu Mart'ta. Şehirlerin düşman işgalinden kurtuluşu dolayısıyla kutlama yapılmaz. 'Ben esirdim, esaretim bitti, ben köleydim' diye ikrarda bulunulmaz. Bu küçüklük kompleksi verir, bu yanlıştır, böyle şey olmaz. Fetihler kutlanır. Tarihi zengin ve engin bir milletiz biz. Biz köklü bir devletiz. Zaferlerle dolu bizim tarihimiz. İstanbul'un kurtuluşu 6 Ekim, kim demiş? İzmir'in kurtuluşu 9 Eylül, kim demiş? Ne münasebet. Cihan harbi bitti, müstevliler alacaklarının birkaç kat mislini aldı ve öyle gittiler, çekildiler. Kurşun sıkmadık ki. 2 Mart'ta da aynı şey var. Ruslar çekildi gitti. Çarpışmadık, dövüşmedik, vuruşmadık. Tarihi doğru dürüst niye bilmiyoruz? Övünecek büyük bir tarihimiz varken kölelikten kurtulduğumuz tarihe niye bayram diyeceğiz. Fethettiğimiz tarihe diyeceğiz” dedi. 

Oysa Gazi Meclis, Bursa’nın Yunan işgaline uğraması üzerine Meclis kürsüsüne siyah örtü örtmüş (1920) ve Bursa’nın kurtuluşuna kadar da bu örtüyü kaldırmamıştı (1922). 

Geçen yıl Eylül ayında Murat Bardakçı, İstiklal Harbi deyimini bırakıp yerine Milli Mücadele deyimini kullanmayı önermişti. Erhan Afyoncu da bunu desteklemişti. Onun da gerekçesi sömürge değildik ki, bağımsızlık savaşı (o zamanki deyimle İstiklal Harbi) olsun. Milli Mücadele demeliyiz ve buna devlet net bir karar vermeli. Kavram kargaşası olmasın. Oysa 1926’da Genelkurmay İstiklal Harbi tanımını netleştirmiş. Ülkenin bağımsızlık azminin simgesi, vatan sevgisinin ifadesi olan Millî Marşın adı‚ İstiklal Marşı’dır. Millî Mücadele’de yararlılık gösteren askerlere ve sivillere verilen madalya‚ İstiklal Madalyası’dır. İç isyanları bastırmak, asker kaçaklarını önlemek ve düzenli orduya katkı sağlamak için kurulan mahkemeler‚ İstiklal Mahkemeleri’dir. Eş anlamlı olarak Milli Mücadele, İstiklal Harbi ve Kurtuluş Savaşı kullanılabilir. Milli Mücadele kavramını devlet zoruyla dayatmak çağdışıdır ve aynı zamanda da bağımsızlık savaşımızı küçültme çabasıdır. 

Aslında on yıllardır Kurtuluş Savaşı’nı ve Cumhuriyet’i yok sayma, reklam arası olarak görme fikri farklı kulvarlarda önümüze konulmaktadır. Kurtuluş Savaşını yürütenler Cumhuriyeti de kurdukları için, hik Cumhuriyet düşmanlarında ve hem de Kurtuluş Savaşı döneminde düşmanla işbirliği yapanlarda Kurtuluş Savaşı’nı küçümseme eğilimi var. Örneğin emperyalizme karşı verilen bağımsızlık savaşı boyutu küçümsenir; sarayın ihaneti görmezden gelinir ve Türk-Yunan Savaşı’na indirgenir, “Keşke Yunan kazansaydı” denir vs vs. 

Bu kafaya göre, bir İstanbul’un fethini kutlarız bir de Anadolu’nun fethini. Orada kalırız. Bu, Atatürk ve Cumhuriyet düşmanlığından başka bir şey değil. Oysa Selçuklu da, Osmanlı da, Cumhuriyet de bizim. 

Sadece fethettiğimiz yerleri kutlayacaksak örneğin Selanik, Sofya, Üsküp, Belgrad, Budin veya Bağdat gibi yerlerin fethini neden kutlamıyoruz? Çünkü kutlamanın bir anlamı yok. Çünkü buraları kaybettik, buraları artık bizim toprağımız değil. Mondros’un ardından Sevr de uygulansaydı 29 Mayıs 1453’te fethettiğimiz İstanbul da elden çıkmış olacaktı. Çünkü İstanbul, 13 Kasım 1918’de işgal edildi. 6 Ekim 1923’te, 5 yıllık/1825 günlük işgalden kurtuluş olmasaydı İstanbul’un fethini de unutacaktık. Kaybedilen hangi toprağın fethini hatırlıyor ve kutluyoruz ki?

26 Ağustos 1922 olmasaydı, 26 Ağustos 1071’i kutlayamazdık. Hatta bugün kutlamaların yapıldığı Malazgirt bile vatan topraklarının dışında kalacaktı. İstanbul İtilaf devletlerinin, İstanbul’dan önce Osmanlı’ya başkentlik etmiş Bursa ve Edirne de Yunan toprağı olacaktı. 

İzmir’in kurtuluşu olan 9 Eylül, Kurtuluş Savaşı’nın bitimini ve ülkenin de kurtuluşunu simgeler. Kurtuluş Savaşı deyim yerindeyse İzmir’de başladı, İzmir’de bitti. İzmir’in fethi için bir tarih yok. Çaka Bey’in İzmir’i fethettiği ayı günü belli olmayan 1081 tarihine Aydınoğullarının İzmir’i kuşattığı 25 Mart tarihi monte ederek, çakma bir fetih günü uydurma ve bunu 9 Eylül’e rakip haline getirme girişimi de olmuştu yakın yıllarda.

Dağılmakta olan Osmanlı’nın son 10 yılı savaşlarla geçti. Son kurtuluş mücadelesinde hem dış hem de iç düşmanlarla mücadele edilirken elde avuçta ne varsa tüketildi. O kadar ki her evden bir çift çamaşır, bir çift çarık, tel çivi, yiyecek maddesi, binek hayvanı, silah yapmaya elverişli ne kadar eşya varsa toplandı (Tekalifi Milliye Emirleri). Sakarya Savaşı, bu sayede başarılabildi. Viyana'dan (1683) beri yaşanan gerileme, 238 yıl sonra ancak Anadolu'nun ortasında Sakarya'da (1921) durdurulabildi. Ama eldeki imkanların tümü de kullanıldı. Büyük Taarruz için bir yıl beklenilmek zorunda kalındı. Yunan ordusunu yenmenin tek yolu baskın bir saldırı ile başarı kazanmaktı. 26 Ağustos'ta başlayan saldırının ardından 9 Eylül'de İzmir'e girildi ama Urla'nın kurtuluşu 12 Eylül, Karaburun'un kurtuluşu 17 Eylül'dür. Körfezdeki Yunan savaş gemilerinin top atışları nedeniyle dağlık araziden dolaşılarak ve Yunan ordusunun kalıntılarıyla savaşılarak Urla, Alaçatı (15 Eylül), Çeşme (16 Eylül) ve Karaburun kurtarıldı. Eldeki imkanların ne kadar az ve gücümüzü de son damlasına kadar kullandığımızı göstermek açısından 9 Eylül ile 17 Eylül arasındaki 8 günlük farka dikkat çekmek istiyorum. 

Atatürk’e “İzmir’i aldıktan sonra biraz dinlenirsiniz Paşam” diyen Halide Edip’e “Yunanlardan sonra daha birbirimizi yiyeceğiz!” yanıtını vermişti. Kurtuluş Savaşı’nın başladığı ve bittiği yer olan İzmir, aynı zamanda kuruluşun da başladığı yer olmuştu. Kuruluşun gücü, kurtuluşun gücünden kaynaklanmaktaydı. 

9 Eylül sadece İzmir’in değil vatanın kurtuluş tarihidir. Tam bağımsızlık için masaya oturma hakkı 9 Eylül’de elde edildi ve 9 Eylül kazancıyla çağdaş Türkiye’nin temelleri atılabildi. 

9 Eylül kutlu olsun… 

Yorumlar (0)
banner13
banner14
banner15
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 20 48
2. Fenerbahçe 20 44
3. Başakşehir 20 40
4. Beşiktaş 19 38
5. Adana Demirspor 20 37
6. Trabzonspor 20 35
7. Kayserispor 20 29
8. Konyaspor 20 27
9. Alanyaspor 20 25
10. Karagümrük 19 22
11. Gaziantep FK 20 22
12. Ankaragücü 20 22
13. Antalyaspor 19 21
14. Giresunspor 20 21
15. Hatayspor 19 20
16. Kasımpaşa 20 19
17. Sivasspor 20 18
18. İstanbulspor 20 15
19. Ümraniye 20 14
Takımlar O P
1. Eyüpspor 21 41
2. Samsunspor 20 38
3. Bodrumspor 21 38
4. Keçiörengücü 21 37
5. Pendikspor 21 34
6. Rizespor 20 34
7. Bandırmaspor 20 34
8. Sakaryaspor 21 34
9. Boluspor 21 34
10. Göztepe 21 30
11. Manisa FK 20 29
12. Adanaspor 21 22
13. Altay 21 19
14. Tuzlaspor 21 19
15. Erzurumspor 20 18
16. Altınordu 21 17
17. Ö.K Yeni Malatya 21 16
18. Gençlerbirliği 21 13
19. Denizlispor 21 13
Takımlar O P
1. Arsenal 19 50
2. M.City 20 45
3. Newcastle 20 39
4. M. United 20 39
5. Tottenham 21 36
6. Brighton 19 31
7. Fulham 21 31
8. Brentford 20 30
9. Liverpool 19 29
10. Chelsea 20 29
11. Aston Villa 20 28
12. Crystal Palace 20 24
13. Nottingham Forest 20 21
14. Leicester City 20 18
15. Leeds United 19 18
16. West Ham United 20 18
17. Wolves 20 17
18. Bournemouth 20 17
19. Everton 20 15
20. Southampton 20 15
Takımlar O P
1. Barcelona 18 47
2. Real Madrid 17 41
3. Real Sociedad 18 38
4. Atletico Madrid 19 34
5. Villarreal 18 31
6. Real Betis 18 31
7. Osasuna 19 28
8. Athletic Bilbao 19 27
9. Rayo Vallecano 18 26
10. Mallorca 19 25
11. Almeria 19 22
12. Girona 19 21
13. Sevilla 19 21
14. Valencia 18 20
15. Espanyol 19 20
16. Real Valladolid 19 20
17. Cadiz 19 19
18. Getafe 19 17
19. Celta Vigo 19 18
20. Elche 19 6