Baharın müjdecisi 'Ters Laleler' açtı

Nesli tükenmekte olan 'Ağlayan Gelin' çiçeği 1500 rakımındaki köye emanet...

YAŞAM 02.05.2022, 11:26 02.05.2022, 11:29 İzmirin Kızı
Baharın müjdecisi 'Ters Laleler' açtı

Denizli’nin Bozkurt ilçesine bağlı Hayrettin Mahallesi’nde geçen yıl kış ayının sıcak geçmesi ve kar yağışının az olması nedeniyle açamayan ve halk arasında ‘Tuşaya’ olarak bilinen 'Ters Laleler', bu yıl aşırı soğuk ve kar yağışı nedeniyle bol miktarda çiçek açtı. Hüznün sembolü kabul edilen ve ender bulunan 'Ters Lale', bölgeye gelen yerli ve yabancı turistlerin ilgi odağı oldu.

'Ağlayan Gelin' ve 'Tuşaya' çiçeği olarak da anılan 'Ters Lale', Anadolu’da yetişen ender çiçekler arasında yer alıyor. Soğanlı bir çiçek türü olduğu için kendiliğinden tohumlanıp bir daha ki sene tekrar açan 'Ters Lale', dağların en yüksek yerlerinde yetişiyor. Yüksek rakımlarda yetişen lale, türü bakımından yok olma durumuyla karşı karşıya kaldığından dolayı koruma altına yer alıyor. 1878 yılında Bulgaristan Deliorman Bölgesinden göçen muhacirlerin yanlarında getirdikleri soğanlar yıllardır, Bozkurt İlçesine bağlı Hayrettin Mahallesi’nin simgesi olarak tanınıyor. Mahallenin hemen hemen her yerinde bulunan 'Ters Laleler', bu yıl kış ayının çok soğuk geçmesi ve kar yağışının bol olması nedeniyle bol miktarda açtı.

"Dedelerimiz lale soğanlarını Orta Asya’dan bu bölgeye getirdi"
Mahalle sakinlerinden emekli öğretmen Tahir Çelik, halk arasında 'Tuşaya' ve 'Ağlayan Gelin' olarak ta bilinen 'Ters Lale'nin soğuğu seven bir çiçek olduğunu söyledi. Hristiyanların kutsal çiçeği 'Ters Lale' soğanlarının Bulgaristan’ın Deliorman bölgesinden göç eden dedeleri tarafından mahalleye getirildiğine dikkat çeken Çelik, “Ters Lalelerin ana yurdunun Orta Asya olduğunu biliyoruz. Dedelerimiz lale soğanlarını Orta Asya’dan getirip, Rumeli’ye götürdüklerini ve Koradan da bu köye getirdiler. Bizim eskiden yaşlı insanlarımız evlerinin etrafına 'Ters Lale' ekerdi. Evlerin, bahçelerin ve tarlaların etrafına Ters Lale ekerlerdi. Çünkü Ters Laleler köstebek savar olarak bilinir. Köstebeklerden çiçekleri ve korumak istediğin alanlara 'Ters Lale' ekilir. 'Ters Lalenin' önemli bir özelliği var. 'Ters Laleler' yüksek rakımlarda büyüyor. Eğer belli bir rakımın altında olursa çiçek açmıyor. Büyüse bile kendi aromatik kokusunu vermiyor. Geçen yıl yeterli kar ve yağmur yağmadığı için çok olmadı. Bundan dolayı istenilen verim ve çok Ters Lale olmadı. Geçen yıl olmayan laleler bu yıl kendini gösterdi. İnşallah kış olursa seneye daha çok güzel çıkar ve bol verimli olur. Bu Ters Lalenin özelliklerindendir. 'Ters Lale' 1300 rakımın üzerinde olması gerekiyor. 1200 rakımda açsa da kokuyu güzel vermez” dedi.

Koparılması veya götürülmesi yasak
Denizli’de sadece kendi mahallelerinde yetişen 'Ters Lalelerin' koruma altında olduğunu, soğanın kopartılmasının veya yerinden sökülüp götürülmesinin yasak olduğunu, büyük para cezaları kesildiğine dikkat çeken mahalle sakinlerinden Adem Sancar, “Çiçekler her duvar dibinde olur. Orta yerlerde özel ürünler ekilince bunun etrafına da Ters Laleler dikilirdi. Her bahçede ve birçok yere ekilir. 'Ters Laleler' üç boğum ile yedi boğum arasında açıyor. En güzelleri yedi boğum olanıdır. Bu çiçeklerin nesli tükendiği için koruma altına alındı. Bunların koparılması ve kesilmesi yasaktır. Bu köyde yaşayanlar bunun kıymetini ve önemini biliyor. Ama dışardan gelen turistler bunu fark etmiyor" diye konuştu. (İHA)

Yorumlar (0)
banner13
banner14
33
az bulutlu
banner15
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31