Millet İttifakı'nın ikilemi

Millet İttifakının seçimi kazanmak için, kazanabilecek karizmatik bir adayla yola çıkması gerekiyor ama bu adayın seçimi kazandıktan sonra parlamenter demokratik sistem çerçevesinde sembolik bir cumhurbaşkanına dönüşmesi gerekiyor. İkilem, hem karizmatik bir adayla seçim kazanmak hem de bu adayın sonradan sembolik hakem/tarafsız bir cumhurbaşkanına dönüşmesinde…

GÜNCEL 21.12.2021, 19:50 21.12.2021, 19:56 bolulu
Millet İttifakı'nın ikilemi

Türkiye çok partili demokratik hayata geçtiğinden beri yaşadığı ekonomik krizlerin en büyüklerinden birini yaşıyor. 1958, 1970, 1980 devalüasyonlu ekonomik krizleri, 1980 sonrasında 1994 ve 2001 yıllarında da yaşandı. Yaşanan krizin varlığı bu kadar ayan beyan iken ortada kriz yokmuş gibi davranmak işin ciddiyetine zarar verdiği gibi rasyonalite bağlamında bir ürküntü de yaratıyor.

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi bağlamında yürütmenin gücünü artıran, yasama ve yargıyı yürütmenin etki alanına sokan mevcut siyasal sistem, ekonomik kırılganlığı arttırdığı gibi devletin kurumsal yapısında güvenirlik sorunu (TÜİK, Merkez Bankası…) yaratmaktadır. Ekonomik sorunların çözümünün daha çok yapısal olduğunu söylemek gerekir. Bu yapısal sorun sadece Ak Parti dönemine ait değildir. Onun ötesinde 1980 sonrasında üretime dayalı ekonominin/ithal ikameci sanayileşme modelinin yerini tüketime/ithalata dayalı ekonomik modelin alması sorunun ana nedenidir. Kıt sermaye kaynaklarının üretime/fabrika kurmaya değil inşaata harcanması, dışarıdan gelen sıcak parayla ekonomik çarkların döndürülmesi ülkenin zenginliklerinin yabancılara aktarılmasına yol açtığı gibi, Türk parasının değerini ve alım gücünü de düşürmektedir. Son aylarda Türk lirasının değer kaybı konusunda yaşanan ciddi kayıp, açık bir devalüasyondur. Bu da hayat pahalılığı, alım gücünün düşmesi olarak kendini göstermektedir.

Yaşanan ekonomik kriz sokakta açık bir şekilde kendini göstermektedir. Süleyman Demirel’in deyimiyle iktidarı getiren de götüren de tenceredir. Nitekim 2001 krizi neticesinde Ak Parti iktidarının gelişi de bu şekilde olmuştur.

Muhalefet, bu ekonomik koşullarda erken seçim istemektedir. Erken seçimin bu ekonomik koşullarda olabilmesi mümkün görülmemektedir. Olası bir erken seçimin Erdoğan’ın koşulları uygun görmesi ya da Bahçeli’nin baskısıyla olması mümkündür. Ancak mevcut koşullarda bu pek de ihtimal dahilinde değildir. Bahçeli’nin 2002’de ülkeyi erken seçime götürmesi kendisinin dışında iktidar hesaplarının yapılıyor olması ve Ecevit’in sağlık durumu nedeni ile idi. 2002’de Bahçeli doğrudan iktidar ortağı idi, bugün ise dolaylı iktidar ortağıdır. Bahçeli, Ak Parti ile “kader ortaklığı” yapmış durumdadır. Dolayısıyla bu kader ortaklığında ülkeyi erken seçime götürerek iktidarı kaybetme olmasa gerektir.

En geç bir buçuk yıl içerisinde seçim var. İktidar için bu Cumhurbaşkanlığı Hükümeti Sisteminin tekrar onaylanması olarak değerlendirilecektir. Muhalefet açısından da sistem değişikliğinin onaylanması olacaktır. Ülkedeki ekonomik kriz ortamı ve siyasal tıkanmışlık, demokratik kriz ortamı muhalefet için koşulları son derece uygun kılıyor. Hatta bundan daha iyi koşul olamaz denebilir.

Mevcut koşullar Millet İttifakı açısından koşulları son derece olumlu kılsa da içerisinde bir ikilemi de barındırıyor. Öncelikle Cumhur İttifakı adayı Erdoğan karşısında seçimi kazanmaları gerekiyor. Bunun için de Erdoğan’ın karşısına karizmatik ve seçim kazanma ihtimali yüksek, Millet İttifakı bileşenlerinin ve seçmen tabanının oyunu alabilecek “ortak” bir adayda uzlaşmaları şart. İkinci bir Ekmeleddin Vakası yaşanmaması gerekiyor. Gerçi Millet İttifakı bu hataya düşmeyecek bir deneyime sahip. 2019 yerel seçimlerinde kazanılan başarı bu deneyimin sahaya yansımasını temsil ediyor.

Millet İttifakının seçimi kazanmak için, kazanabilecek karizmatik bir adayla yola çıkması gerekiyor ama bu adayın seçimi kazandıktan sonra parlamenter demokratik sistem çerçevesinde sembolik bir cumhurbaşkanına dönüşmesi gerekiyor. İkilem, hem karizmatik bir adayla seçim kazanmak hem de bu adayın sonradan sembolik hakem/tarafsız bir cumhurbaşkanına dönüşmesinde… Karizmatik adaylar olarak an itibarıyla en uygun adaylar İmamoğlu ve Yavaş iken, sistemi dönüştürüp sembolik cumhurbaşkanı olmaya en müsait kişi ise Kılıçdaroğlu… Millet İttifakının bu ikilemi nasıl aşacağı meselesi, başarının anahtarı olacak. Çözüm yolu elbette Millet İttifakı liderlerinin bir araya gelerek aynı masada çözümü konuşmaları… Ancak ülke genelinde seçmen tabanının kimi istediğine de bakmayı ihmal etmemeleri gerekiyor.

Birkaç gün önce Cemal Süreyya’nın “Kısa Türkiye Tarihi” adlı şiirini okuyordum. Şu dizelere rastladım:

Üç anayasa

ortasında büyüdün:

Biri akasya

Biri gül

Biri zakkum.

Akasya 1924, gül 1961 ve zakkum 1982 Anayasasını simgeliyor. Zakkum’dan yapılan bir ilacın kansere iyi geldiğini söyleyen bir doktor vardı bir zamanlar. Zakkum kanser tedavisinde kullanılır mı bilmem ama Kenan Evren ve arkadaşlarının zakkumlu 1982 Anayasası Türkiye’ye iyi gelmedi. Mis kokulu erguvanların, bahar dallarının açtığı günleri görmemiz dileğiyle…

 

 

 

Yorumlar (0)
banner13
banner14
1
az bulutlu
banner15
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 22 51
2. Konyaspor 21 42
3. Adana Demirspor 23 37
4. Fenerbahçe 23 37
5. Beşiktaş 23 36
6. Alanyaspor 22 35
7. Hatayspor 22 35
8. Başakşehir 22 34
9. Sivasspor 23 31
10. Kayserispor 22 31
11. Gaziantep FK 21 31
12. Karagümrük 23 30
13. Göztepe 23 27
14. Galatasaray 22 27
15. Giresunspor 22 26
16. Kasımpaşa 22 24
17. Antalyaspor 22 23
18. Rizespor 22 21
19. Altay 22 18
20. Ö.K Yeni Malatya 22 16
Takımlar O P
1. Ümraniye 21 45
2. Ankaragücü 21 45
3. Erzurumspor 20 38
4. İstanbulspor 21 36
5. Eyüpspor 20 36
6. Bandırmaspor 20 33
7. Samsunspor 20 33
8. Adanaspor 20 32
9. Manisa Futbol Kulübü 21 28
10. Tuzlaspor 20 27
11. Gençlerbirliği 21 26
12. Boluspor 19 24
13. Kocaelispor 21 24
14. Keçiörengücü 20 23
15. Menemen Belediyespor 21 23
16. Altınordu 21 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 21 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 23 57
2. Liverpool 21 45
3. Chelsea 23 44
4. M. United 22 38
5. West Ham United 23 37
6. Tottenham 19 36
7. Arsenal 20 35
8. Wolverhampton Wanderers 21 34
9. Brighton 21 29
10. Aston Villa 21 26
11. Leicester City 19 25
12. Southampton 22 25
13. Crystal Palace 21 24
14. Brentford 23 23
15. Leeds United 21 22
16. Everton 20 19
17. Norwich City 22 16
18. Newcastle 21 15
19. Watford 20 14
20. Burnley 17 11
Takımlar O P
1. Real Madrid 21 49
2. Sevilla 22 46
3. Real Betis 22 40
4. Atletico Madrid 21 36
5. Real Sociedad 20 33
6. Villarreal 22 32
7. Barcelona 20 32
8. Rayo Vallecano 20 31
9. Valencia 22 29
10. Athletic Bilbao 21 28
11. Celta Vigo 22 27
12. Espanyol 22 27
13. Osasuna 21 25
14. Granada 21 24
15. Elche 21 22
16. Getafe 21 21
17. Mallorca 21 20
18. Cadiz 22 18
19. Deportivo Alaves 21 17
20. Levante 21 11