Kemeraltı Klasikleri: Hamza Rüstem

Ege Meclisi ‘Kemeraltı Klasikleri’ yazı dizisinin bu haftaki durağı, bir dönem İzmir’de fotoğraf denilince akıla ilk gelen ‘Hamza Rüstem Fotoğrafhanesi.' Atatürk’ten İsmet İnönü’ye kadar pek çok önemli kişinin İzmir ziyaretlerini karelerine yansıtan, İzmir kent tarihinin en önemli arşivlerini bünyesinde barındıran fotoğrafhaneyi şimdi Hamza Rüstem’in torunu Mert Rüstem işletiyor.

İZMİR 11.07.2015, 09:58 11.07.2015, 09:58
Kemeraltı Klasikleri: Hamza Rüstem

MELİS APAYDIN İDE / EGE MECLİSİ - 1872 Girit doğumlu Hamza Rüstem’in, zamanın ilk Müslüman türk fotoğrafçılarından Behaeddin Bediz’den devralarak 1925’te İzmir’de açtığı Hamza Rüstem Fotoğrafhanesi, ülkemizin en büyük fotoğraf arşivine sahip. Kemeraltı Anafartalar Caddesi üzerindeki Hamza Rüstem Pasajı içerisinde yer alan fotoğrafhaneyi günümüze taşıyan Mert Rüstem ile keyifli bir sohbet gerçekleştirdik.
 


Sizin işi devralma süreciniz nasıl gelişti?

Ailemizin fotoğraf macerası 1897’de Girit’te başlıyor. Büyükbabam Hamza Rüstem İzmir’e mübadil olarak gelirken fotoğrafhanesini de getiriyor. Oğulları arasında iş bölümü yapıyor. Fotoğrafçılık işini amcama vermiş. Babam ise ithalat yapmış. Malzeme alıp satmış. Bir de büyük amcam var, ancak erken yaşta vefat etmiş. Babamla amcam uzunca yıllar devam ettiler. Aslında ben makine mühendisiyim. Fakat işler kötüleşince ben de Kemeraltı’na geldim. Amcamın hastalığı ilerleyince bir kısmı tasfiye etti bir kısmı bana devretti. Babamla ağabeyim beraber çalışıyorlardı ama babam da rahatsızlandı. Hepsi gidince ben tek başıma yola devam etmek zorunda kaldım. Hamza Rüstem ismini tescilleterek İzmir’de unutulmaya yüz tutan bir markayı yeniden canlandırdık.
 


Buranın İzmir tarihi açısından önemini anlatır mısınız?

Osmanlı döneminde fotoğraf çeken ilk firma olarak biliniyor. Daha eski bir firma bilgisine rastlamadık. Büyükbabam İzmir’e geldiğinde aslında İzmir’de fotoğrafçılar var. Ama hepsi Levanten. İtalyanlar kaldı, ama Rumlar ve Ermeniler gittiği için İzmir’de çok büyük bir fotoğrafçı açığı ortaya çıkıyor. Hamza Rüstem bu yüzden bir döneme damgasını vuruyor. Yerin Kemeraltı olarak seçilmesi de bilinçli alınmış bir karar. O dönemlerde İzmir’in tek merkezi Kemeraltı’ydı. Ticaret için ya da gezmek için İzmir’e gelen herkes tek bir adreste buluşurdu; Kemeraltı. Bu yüzden büyükbabamın koleksiyonu çok büyük ve kapsamlı.
 


Hamza Rüstem’i bu kadar özel kılan ne?

 

Büyükbabam sıradan bir fotoğrafçı değil. İlk fotoğrafçılar odasını da kuran isim kendisi. O dönemlerde yerel basının kendine ait fotoğrafçısı olmadığı için büyükbabam gibi fotoğafçılar gazeteler için fotoğraf çekermiş. Atatürk olsun, İnönü olsun, İran Şahı olsun hepsinin İzmir ziyaretlerini bizzat fotoğraflamış. Hatta 1931 ziyaretinde Atatürk İzmir’e geliyor. Büyükbabam onun fotoğraflarından hazırladığı albümü kendisine takdim ediyor. Bu albüm şuan Çankaya Köşkü’nde. Araştırmalarımıza göre hala köşkte saklanmaya devam ediliyor.


Yorumlar (0)
banner13
banner14
banner15
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 16 37
2. Samsunspor 15 27
3. Keçiörengücü 15 26
4. Rizespor 14 25
5. Pendikspor 14 25
6. Bodrumspor 15 25
7. Boluspor 15 25
8. Manisa FK 15 24
9. Bandırmaspor 15 24
10. Sakaryaspor 16 22
11. Altay 15 21
12. Adanaspor 15 18
13. Göztepe 14 18
14. Tuzlaspor 15 16
15. Erzurumspor 15 14
16. Altınordu 15 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 15 7
19. Denizlispor 15 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4