21.03.2021, 00:00

VERGİDE KABUL EDİLMEYEN GİDERLER

Gerçek kişiler gelir vergisine, tüzel kişiler ise kurumlar vergisine tabidir.  Gelir ve kurumlar vergisi, bir takvim yılında elde edilen hasılatla, bu hasılatın elde edilmesi için yüklenilen maliyet ve yapılan giderler arasındaki fark üzerinden hesaplanır.  Üzerinden vergi hesaplanan kazanca matrah denilir. Vergi matrahı hesaplanırken bazı giderler matraha ilave edilir. Vergi uygulamasında bu tür ilaveler “Kanunen Kabul Edilmeyen Gider” olarak tanımlanmaktadır. Özü itibariyle bu giderlerin çok büyük bir kısmı, işletmenin faaliyetiyle doğrudan ilgisi bulunan ve beyan edilen kazancın elde edilmesini sağlayan giderlerdir. Ancak buna rağmen vergi ve diğer bazı kanunlarda yer alan düzenlemelerden dolayı, bu giderlerin vergi matrahından indirilmesine olanak bulunmamaktadır. Vergi matrahından indirilmesi mümkün olmayan giderlerle ilgili, özellikle son zamanlarda getirilen kısıtlamalar aşağıda özetlenmiştir.

1.Binek Araç Giderleri: Binek araçların özel amaçlı kullanıldığı varsayımından hareketle bu araçların akaryakıt, bakım- onarım, sigorta, kredi faizleri vb gibi giderlerinin % 30’u vergi matrahından indirilememektedir. Üstelik bu araçlar hiçbir şekilde özel amaçlı kullanılmazsa dahi, bu durum değişmemektedir.

2.Binek Araçların Amortisman Giderleri: İşletmelerin kullandıkları binek taşıtlara ait   amortismanların gider kaydedilmesinde kısıtlama bulunmaktadır. Bu kısıtlama, % 30 oranı şeklinde olmayıp, her yıl yeniden belirlenen üst sınırlamalara göre uygulanmaktadır. 2021 yılı için bu sınırlama, ilk alımda ödenen özel tüketim vergisi ve katma değer vergisi gider kaydedildiğinde 170.000 TL, maliyete ilave edildiğinde ise 320.000 TL şeklindedir. Bu kısıtlama 2020 yılından itibaren edinilen taşıtlara uygulanmaktadır.

3.Binek Araç Kiralamalarına Ait Giderler: Yine 2020 yılından itibaren uygulanmak üzere binek araçların kiralanma giderlerine de kısıtlama getirilmiştir. 2021 yılı için uygulanmakta olan kira gideri sınırlaması KDV hariç 6.000,00 TL’dir. Her taşıt için ayrı olmak üzere, aylık tutarı belirlenen bu limiti aşan kira giderleri ve bu aşan kısma ait KDV’nin indirilmesi mümkün bulunmamaktadır.  

4. Binek Araçların İlk Alımında Ödenen Vergiler: Binek araçların ilk iktisabında ödenen özel tüketim vergisi ve katma değer vergisinin önemli bir kısmının gider yazılması mümkün değildir. Gider yazılmasına izin verilmeyen tutar 2021 yılı için bu vergilerin 150.000 TL’yi aşan kısmıdır. Başka bir ifadeyle ödenen vergilerin 150.000 TL tutarındaki kısmı gider kabul edilmekte, aşan kısmı kabul edilmemektedir. 

Örneklemek gerekirse, çıplak bedeli 400.000 TL, ÖTV ve KDV toplamı 600.000 TL olan bir otomobil alımında ödenen vergilerin gider olarak kaydedilmesi halinde, vergi matrahından indirilebilecek gider tutarı 600.000 TL yerine 150.000 TL, amortisman ayrılabilecek tutar ise 400.000 TL yerine 170.000 TL olacaktır.

Binek araçlarla ilgili bu kısıtlamalar 2020 yılından itibaren başlamıştır. Özellikle üst sınıf araç alımlarında oldukça yüksek miktarda giderin vergi matrahından indirilmesinin önü kapatılmış bulunmaktadır. 2020 yılı öncesinde örnekteki taşıtın 600.000 TL tutarındaki vergileri doğrudan gider kaydedilebilmekte, kalan 400.000 TL tutarındaki taşıt bedelinin tamamı üzerinden amortisman ayrılabilmekte idi.

5. Binek Otomobillere Ait Motorlu Taşıtlar Vergisi: Yük ve yolcu taşıması yapan araçların motorlu taşıtlar vergisinin giderleştirilmesi yönünde herhangi bir engel bulunmamaktadır. Ancak binek otomobillere ait motorlu taşıt vergilerinin gider olarak indirimi kabul edilmemektedir. Taşıt kiralama işi ile uğraşan işletmelerin kiraya verdikleri taşıtlara ait vergiler kısıtlama dışındadır. Motorlu taşıtlar vergisinin gider olarak dikkate alınmaması yeni olmayıp öteden beri uygulanagelmektedir. 

6. İşletmede Kullanılan Kredilere Ait Finansman Giderleri: Faaliyetin devamlılığını sağlamak amacıyla kullanılan kredilere ait finansman giderlerinin bir kısmının vergi matrahından indirilmesine sınırlama getirilmiştir. Bu sınırlamaya finansman gider kısıtlaması denilmektedir. Geçici vergi dönemleri dahil  ilk kez 2021 yılında uygulaması yapılacaktır. Finansman giderleri, kredi faizleri, komisyonlar, kredilere ait kur farkları, vade farkları, kar payları gibi giderleri kapsamaktadır. Özellikle öz kaynakları düşük olan firmaları etkileyen bu kısıtlama, yatırım kredileri ile ilgili olmayıp işletme kredilerine ait giderleri kapsamaktadır. Finansman gider kısıtlaması, finansman giderleri toplamının % 10’u nispetindedir. Ayrıca kullanılan kredilerin öz kaynakları aşan kısmına ait finansman giderlerine uygulanmaktadır. 

7. Özel İletişim Vergisi: Bu vergi deprem vergisi olarak da bilinmektedir. Marmara depreminin yaralarını sarmak amacıyla geçici olarak getirilen bir vergidir. Ancak uygulaması halen devam ettiği gibi 2021 yılında vergi miktarında artış yapılmıştır.  Özel iletişim vergisi, adından da anlaşılacağı üzere her türlü mobil elektronik haberleşme, radyo ve televizyon yayınları, internet vb gibi hizmetler üzerinden alınmaktadır. Oranı iletişim giderlerinin % 10’u kadardır. Geçici olarak getirilen bu vergi kaldırılmadığı gibi  30.01.2021 tarihine kadar % 7,5  olan oranı, bu tarihten itibaren  % 10’a çıkarılmıştır. Özel iletişim vergisine konu harcamaların doğrudan ve münhasıran işletmeyle ilgili olması, bunların gider yazılacağı sonucunu da doğurmamaktadır.

8. Yukarıda kısaca değinilen giderlerden ayrı olarak vergi uygulamasında gider kabul edilmeyen başka giderler de bulunmaktadır. Bir kısmını saymak gerekirse bunlar; vergi cezaları, idari para cezaları, kamu alacaklarına ait gecikme faiz ve zamları, ödenmeyen kıdem tazminatları, ödenmeyen sigorta primlerine ait faizler, ödenen kusur kaynaklı tazminatlar, öz sermaye veya örtülü sermaye üzerinden ödenen faiz ve kur farkları, koşullarına uygun yapılmayan bağış ve yardımlar gibi harcamalardan oluşmaktadır. Bu çalışmamızda daha çok son zamanlarda uygulamaya giren veya miktarlarında artış yapılan giderler ele alınmıştır.

Kanunen kabul edilmeyen gider olarak adlandırılan harcamalar, vergi matrahından indirilmesine izin verilmeyen harcamalardır. Bu giderlerin münhasıran işletmenin faaliyetleriyle ilgili olmasının herhangi bir önemi bulunmamaktadır. Özellikle son yıllarda düzenlenen ve yukarıda özeti yapılan binek taşıt ve finansman giderlerindeki kısıtlamalar, işletmelerin fiilen elde etmedikleri kazançlarının vergilendirilmesine, hatta ticari olarak faaliyetleri zararla kapanan firmaların dahi gelir veya kurumlar vergisi ödemelerine neden olmaktadır. 

Yaşar ZENGİN

Yeminli Mali Müşavir

Bağımsız Denetçi

Yorumlar (0)
banner13
banner14
-1
açık
banner15
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 22 51
2. Konyaspor 21 42
3. Adana Demirspor 23 37
4. Fenerbahçe 23 37
5. Beşiktaş 23 36
6. Alanyaspor 22 35
7. Hatayspor 22 35
8. Başakşehir 22 34
9. Sivasspor 23 31
10. Kayserispor 22 31
11. Gaziantep FK 21 31
12. Karagümrük 23 30
13. Göztepe 23 27
14. Galatasaray 22 27
15. Giresunspor 22 26
16. Kasımpaşa 22 24
17. Antalyaspor 22 23
18. Rizespor 22 21
19. Altay 22 18
20. Ö.K Yeni Malatya 22 16
Takımlar O P
1. Ümraniye 21 45
2. Ankaragücü 21 45
3. Erzurumspor 20 38
4. İstanbulspor 21 36
5. Eyüpspor 20 36
6. Bandırmaspor 20 33
7. Samsunspor 20 33
8. Adanaspor 20 32
9. Manisa Futbol Kulübü 21 28
10. Tuzlaspor 20 27
11. Gençlerbirliği 21 26
12. Boluspor 19 24
13. Kocaelispor 21 24
14. Keçiörengücü 20 23
15. Menemen Belediyespor 21 23
16. Altınordu 21 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 21 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 23 57
2. Liverpool 21 45
3. Chelsea 23 44
4. M. United 22 38
5. West Ham United 23 37
6. Tottenham 19 36
7. Arsenal 20 35
8. Wolverhampton Wanderers 21 34
9. Brighton 21 29
10. Aston Villa 21 26
11. Leicester City 19 25
12. Southampton 22 25
13. Crystal Palace 21 24
14. Brentford 23 23
15. Leeds United 21 22
16. Everton 20 19
17. Norwich City 22 16
18. Newcastle 21 15
19. Watford 20 14
20. Burnley 17 11
Takımlar O P
1. Real Madrid 21 49
2. Sevilla 22 46
3. Real Betis 22 40
4. Atletico Madrid 21 36
5. Real Sociedad 20 33
6. Villarreal 22 32
7. Barcelona 20 32
8. Rayo Vallecano 20 31
9. Valencia 22 29
10. Athletic Bilbao 21 28
11. Celta Vigo 22 27
12. Espanyol 22 27
13. Osasuna 21 25
14. Granada 21 24
15. Elche 21 22
16. Getafe 21 21
17. Mallorca 21 20
18. Cadiz 22 18
19. Deportivo Alaves 21 17
20. Levante 21 11