21.03.2021, 00:00

VERGİDE KABUL EDİLMEYEN GİDERLER

Gerçek kişiler gelir vergisine, tüzel kişiler ise kurumlar vergisine tabidir.  Gelir ve kurumlar vergisi, bir takvim yılında elde edilen hasılatla, bu hasılatın elde edilmesi için yüklenilen maliyet ve yapılan giderler arasındaki fark üzerinden hesaplanır.  Üzerinden vergi hesaplanan kazanca matrah denilir. Vergi matrahı hesaplanırken bazı giderler matraha ilave edilir. Vergi uygulamasında bu tür ilaveler “Kanunen Kabul Edilmeyen Gider” olarak tanımlanmaktadır. Özü itibariyle bu giderlerin çok büyük bir kısmı, işletmenin faaliyetiyle doğrudan ilgisi bulunan ve beyan edilen kazancın elde edilmesini sağlayan giderlerdir. Ancak buna rağmen vergi ve diğer bazı kanunlarda yer alan düzenlemelerden dolayı, bu giderlerin vergi matrahından indirilmesine olanak bulunmamaktadır. Vergi matrahından indirilmesi mümkün olmayan giderlerle ilgili, özellikle son zamanlarda getirilen kısıtlamalar aşağıda özetlenmiştir.

1.Binek Araç Giderleri: Binek araçların özel amaçlı kullanıldığı varsayımından hareketle bu araçların akaryakıt, bakım- onarım, sigorta, kredi faizleri vb gibi giderlerinin % 30’u vergi matrahından indirilememektedir. Üstelik bu araçlar hiçbir şekilde özel amaçlı kullanılmazsa dahi, bu durum değişmemektedir.

2.Binek Araçların Amortisman Giderleri: İşletmelerin kullandıkları binek taşıtlara ait   amortismanların gider kaydedilmesinde kısıtlama bulunmaktadır. Bu kısıtlama, % 30 oranı şeklinde olmayıp, her yıl yeniden belirlenen üst sınırlamalara göre uygulanmaktadır. 2021 yılı için bu sınırlama, ilk alımda ödenen özel tüketim vergisi ve katma değer vergisi gider kaydedildiğinde 170.000 TL, maliyete ilave edildiğinde ise 320.000 TL şeklindedir. Bu kısıtlama 2020 yılından itibaren edinilen taşıtlara uygulanmaktadır.

3.Binek Araç Kiralamalarına Ait Giderler: Yine 2020 yılından itibaren uygulanmak üzere binek araçların kiralanma giderlerine de kısıtlama getirilmiştir. 2021 yılı için uygulanmakta olan kira gideri sınırlaması KDV hariç 6.000,00 TL’dir. Her taşıt için ayrı olmak üzere, aylık tutarı belirlenen bu limiti aşan kira giderleri ve bu aşan kısma ait KDV’nin indirilmesi mümkün bulunmamaktadır.  

4. Binek Araçların İlk Alımında Ödenen Vergiler: Binek araçların ilk iktisabında ödenen özel tüketim vergisi ve katma değer vergisinin önemli bir kısmının gider yazılması mümkün değildir. Gider yazılmasına izin verilmeyen tutar 2021 yılı için bu vergilerin 150.000 TL’yi aşan kısmıdır. Başka bir ifadeyle ödenen vergilerin 150.000 TL tutarındaki kısmı gider kabul edilmekte, aşan kısmı kabul edilmemektedir. 

Örneklemek gerekirse, çıplak bedeli 400.000 TL, ÖTV ve KDV toplamı 600.000 TL olan bir otomobil alımında ödenen vergilerin gider olarak kaydedilmesi halinde, vergi matrahından indirilebilecek gider tutarı 600.000 TL yerine 150.000 TL, amortisman ayrılabilecek tutar ise 400.000 TL yerine 170.000 TL olacaktır.

Binek araçlarla ilgili bu kısıtlamalar 2020 yılından itibaren başlamıştır. Özellikle üst sınıf araç alımlarında oldukça yüksek miktarda giderin vergi matrahından indirilmesinin önü kapatılmış bulunmaktadır. 2020 yılı öncesinde örnekteki taşıtın 600.000 TL tutarındaki vergileri doğrudan gider kaydedilebilmekte, kalan 400.000 TL tutarındaki taşıt bedelinin tamamı üzerinden amortisman ayrılabilmekte idi.

5. Binek Otomobillere Ait Motorlu Taşıtlar Vergisi: Yük ve yolcu taşıması yapan araçların motorlu taşıtlar vergisinin giderleştirilmesi yönünde herhangi bir engel bulunmamaktadır. Ancak binek otomobillere ait motorlu taşıt vergilerinin gider olarak indirimi kabul edilmemektedir. Taşıt kiralama işi ile uğraşan işletmelerin kiraya verdikleri taşıtlara ait vergiler kısıtlama dışındadır. Motorlu taşıtlar vergisinin gider olarak dikkate alınmaması yeni olmayıp öteden beri uygulanagelmektedir. 

6. İşletmede Kullanılan Kredilere Ait Finansman Giderleri: Faaliyetin devamlılığını sağlamak amacıyla kullanılan kredilere ait finansman giderlerinin bir kısmının vergi matrahından indirilmesine sınırlama getirilmiştir. Bu sınırlamaya finansman gider kısıtlaması denilmektedir. Geçici vergi dönemleri dahil  ilk kez 2021 yılında uygulaması yapılacaktır. Finansman giderleri, kredi faizleri, komisyonlar, kredilere ait kur farkları, vade farkları, kar payları gibi giderleri kapsamaktadır. Özellikle öz kaynakları düşük olan firmaları etkileyen bu kısıtlama, yatırım kredileri ile ilgili olmayıp işletme kredilerine ait giderleri kapsamaktadır. Finansman gider kısıtlaması, finansman giderleri toplamının % 10’u nispetindedir. Ayrıca kullanılan kredilerin öz kaynakları aşan kısmına ait finansman giderlerine uygulanmaktadır. 

7. Özel İletişim Vergisi: Bu vergi deprem vergisi olarak da bilinmektedir. Marmara depreminin yaralarını sarmak amacıyla geçici olarak getirilen bir vergidir. Ancak uygulaması halen devam ettiği gibi 2021 yılında vergi miktarında artış yapılmıştır.  Özel iletişim vergisi, adından da anlaşılacağı üzere her türlü mobil elektronik haberleşme, radyo ve televizyon yayınları, internet vb gibi hizmetler üzerinden alınmaktadır. Oranı iletişim giderlerinin % 10’u kadardır. Geçici olarak getirilen bu vergi kaldırılmadığı gibi  30.01.2021 tarihine kadar % 7,5  olan oranı, bu tarihten itibaren  % 10’a çıkarılmıştır. Özel iletişim vergisine konu harcamaların doğrudan ve münhasıran işletmeyle ilgili olması, bunların gider yazılacağı sonucunu da doğurmamaktadır.

8. Yukarıda kısaca değinilen giderlerden ayrı olarak vergi uygulamasında gider kabul edilmeyen başka giderler de bulunmaktadır. Bir kısmını saymak gerekirse bunlar; vergi cezaları, idari para cezaları, kamu alacaklarına ait gecikme faiz ve zamları, ödenmeyen kıdem tazminatları, ödenmeyen sigorta primlerine ait faizler, ödenen kusur kaynaklı tazminatlar, öz sermaye veya örtülü sermaye üzerinden ödenen faiz ve kur farkları, koşullarına uygun yapılmayan bağış ve yardımlar gibi harcamalardan oluşmaktadır. Bu çalışmamızda daha çok son zamanlarda uygulamaya giren veya miktarlarında artış yapılan giderler ele alınmıştır.

Kanunen kabul edilmeyen gider olarak adlandırılan harcamalar, vergi matrahından indirilmesine izin verilmeyen harcamalardır. Bu giderlerin münhasıran işletmenin faaliyetleriyle ilgili olmasının herhangi bir önemi bulunmamaktadır. Özellikle son yıllarda düzenlenen ve yukarıda özeti yapılan binek taşıt ve finansman giderlerindeki kısıtlamalar, işletmelerin fiilen elde etmedikleri kazançlarının vergilendirilmesine, hatta ticari olarak faaliyetleri zararla kapanan firmaların dahi gelir veya kurumlar vergisi ödemelerine neden olmaktadır. 

Yaşar ZENGİN

Yeminli Mali Müşavir

Bağımsız Denetçi

Yorumlar (0)
banner13
banner14
30
az bulutlu
banner15
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31