1990'dan 2016'ya Türkiye'nin Irak ve Suriye'ye bakışı...

Türkiye gibi köklü bir devletin geçmiş deneyimlerden ders çıkarmasını beklemek, olaylar yaşanmadan önlem alınmasını istemek hepimizin hakkı...

İZMİR 22.12.2016, 07:24 22.12.2016, 07:24
1990'dan 2016'ya Türkiye'nin Irak ve Suriye'ye bakışı...

1990’lı yıllarda Özal, Irak’ta Saddam yönetimini devirmek ve 1 koyup 3 almak yönünde bir politika benimsemişti. Saddam’ın Kuveyt’i işgali ve ardından başlayan Körfez Savaşı’nın etkisiyle Saddam’ın devrileceği, Türkiye’nin Musul’u alabileceği fikrindeydi. Ancak evdeki hesap çarşıya uymadı. Yaratılan güç boşluğun ve ABD’nin bölgeye gelişiyle birlikte Irak’ta kaotik süreç başladı. Kürdistan Özerk Yönetimi’nin temelleri atıldı. PKK bu güç boşluğundan yararlanarak eylemlerini tırmandırdı. Hayaller Musul’du ama gerçekler Kürdistan Özerk Yönetimi ve PKK eylemlerinin tırmanması olmuştu. Ödenen bedel ağırdı. 1 koyup 3 alamamıştık. Tam tersi olmuştu. 

Irak’ta izlenen yanlış politikanın bir benzerini Türkiye, Suriye’de izledi. Yakın geçmişten ders çıkarılmadı. Esad’ın devrilmesi ve Müslüman Kardeşlerin Suriye’de iktidara gelmesi hayaline kapılındı. Oysa Esad’ın devrilmesi, Irak’takine benzer bir güç boşluğuna yol açacağı, etnik-dinsel-mezhepsel çatışmanın bölgeyi kan gölüne çevireceği, ne zaman biteceği belli olmayan yeni bir kaotik sürecin başlayacağı gayet açıktı. Özetle Suriye’de 2012 yılında izlenen Esad’ı devirme politikası yanlıştı. Ödenen bedel yine ağır oldu. Üstelik Esad devrilmedi. Bugün izlenen yeni dış politika kapsamında Rusya ve İran ile yakın ilişki içindeyiz. Bu iki ülke Esad’ın en büyük destekçileri. Rusya ve İran ile kurulan iyi ilişkilerin bedeli, Esad’ın koltukta kalmasını kabul etmek olacaktır. Dolayısıyla bu durum şu fıkrayı hatırlatmakta:

Ağayla marabası, ağanın en güzel atının koşulduğu en süslü arabayla kasabaya inmektedirler. Ağa atının pislediğini görür. Ağa, marabasıyla alay etmek ister:

 -‘‘Maraba’’ der, - ‘‘Şu tezeği ye, atla araba senin.’’ 

Maraba önce ata bakar, sonra da arabaya bakar. Hayatı boyunca böyle bir arabaya sahip olması mümkün değildir. Gözünü kapatır, b.ku yer. Ağa haliyle bir ağa olarak sözünde durur. Arabayı marabaya verir. Ancak ağa arabayı kaptırdığı için çok bozuktur. Durduk yerde en güzel atını ve en güzel arabasını da marabaya kaptırmıştır. Maraba da bozuktur. Durduk yerde tezeği yemiştir. Ağanın daha güzel atlar alacak parası, daha güzel arabalar alacak imkânı vardır. Üstelik ne ata, ne de arabaya bakacak parası vardır. Ayrıca ağadan da tırsmaktadır. Dönüş yolunda at yine pisler. Maraba:

- ‘‘Ağam’’ der, -‘‘Sen de şu tezeği ye, at ve arabayı da geri al.’’ 

Ağanın beklediği de böyle bir fırsattır. O da arabadan iner, b.ku yer. Ve arabaya kurulur, atı kamçılar. Köye girerlerken maraba, ağaya seslenir, - ‘‘Köyden çıkarken araba da, at da senindi. Yeniden köye dönüyoruz. At da senin, araba da. O zaman ağam iyi de, biz bu b.ku niye yedik?’’

Esad yerinde kalacaksa, 5 yıldır niye Esad’ı devirmek için bunca boşa çaba harcandı? Türkiye, neden bu kadar bedel ödedi?

Haksızlık etmeyelim, Türkiye’nin az da olsa uyanıp kazandıkları var. O da Fırat Kalkanı hareketi ile Suriye’deki Kürt kantonlarının birleşmesi önlendi. Böylece Irak ve Suriye’deki Kürt bölgelerinin birleşerek Akdeniz’e ulaşması, Büyük Kürdistan projesinin gerçekleşmesi engellenmiş oldu. Ancak bunun için daha erken uyanmak, bu kadar ağır bedel ödememek gerekirdi. Türkiye gibi köklü bir devletin geçmiş deneyimlerden ders çıkarmasını beklemek, olaylar yaşanmadan önlem alınmasını istemek hepimizin hakkı. 

Gelinen noktada Rusya ve İran ile kurulan ilişkiler, Büyük ve Birleşik Kürdistan projesinin önlenmesi amacına da hizmet edecektir. Bunu elde etmek için izlenen politika nedeniyle Türkiye’yi daha kaotik günler beklediğini söylemek kehanet olmayacaktır. Bu olağanüstü günleri aşmanın ve ödenen bedeli hafifletmenin yolu iç politikada çatışma değil, uzlaşmadır. İktidar, başkanlık taleplerini geri çekmeli, parlamenter demokrasiyi güçlendirmeli, ana muhalefet partisini de yanına alarak önümüzü aydınlatmalıdır. 

Yorumlar (0)
banner13
banner14
17
açık
banner15
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 37 81
2. Fenerbahçe 37 70
3. Konyaspor 37 67
4. Başakşehir 37 62
5. Alanyaspor 37 61
6. Antalyaspor 38 59
7. Beşiktaş 37 58
8. Karagümrük 37 57
9. Adana Demirspor 37 52
10. Galatasaray 38 52
11. Sivasspor 37 51
12. Kasımpaşa 37 50
13. Hatayspor 37 50
14. Kayserispor 37 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 37 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 37 34
19. Göztepe 37 28
20. Ö.K Yeni Malatya 37 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 35 67
2. Ümraniye 35 67
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 35 48
13. Gençlerbirliği 35 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 35 45
16. Bursaspor 35 41
17. Kocaelispor 35 41
18. Menemen Belediyespor 35 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 37 90
2. Liverpool 37 89
3. Chelsea 37 71
4. Tottenham 37 68
5. Arsenal 37 66
6. M. United 37 58
7. West Ham United 37 56
8. Wolverhampton Wanderers 37 51
9. Leicester City 37 49
10. Brighton 37 48
11. Brentford 37 46
12. Newcastle 37 46
13. Crystal Palace 37 45
14. Aston Villa 37 45
15. Southampton 37 40
16. Everton 37 39
17. Burnley 37 35
18. Leeds United 37 35
19. Watford 37 23
20. Norwich City 37 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 37 73
3. Atletico Madrid 37 68
4. Sevilla 37 67
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 37 62
7. Villarreal 37 56
8. Athletic Bilbao 37 55
9. Osasuna 37 47
10. Celta Vigo 37 46
11. Valencia 37 45
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Espanyol 37 41
14. Elche 37 39
15. Getafe 37 39
16. Granada 37 37
17. Mallorca 37 36
18. Cadiz 37 36
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 37 31