1990'dan 2016'ya Türkiye'nin Irak ve Suriye'ye bakışı...

Türkiye gibi köklü bir devletin geçmiş deneyimlerden ders çıkarmasını beklemek, olaylar yaşanmadan önlem alınmasını istemek hepimizin hakkı...

İZMİR 22.12.2016, 07:24 22.12.2016, 07:24
1990'dan 2016'ya Türkiye'nin Irak ve Suriye'ye bakışı...

1990’lı yıllarda Özal, Irak’ta Saddam yönetimini devirmek ve 1 koyup 3 almak yönünde bir politika benimsemişti. Saddam’ın Kuveyt’i işgali ve ardından başlayan Körfez Savaşı’nın etkisiyle Saddam’ın devrileceği, Türkiye’nin Musul’u alabileceği fikrindeydi. Ancak evdeki hesap çarşıya uymadı. Yaratılan güç boşluğun ve ABD’nin bölgeye gelişiyle birlikte Irak’ta kaotik süreç başladı. Kürdistan Özerk Yönetimi’nin temelleri atıldı. PKK bu güç boşluğundan yararlanarak eylemlerini tırmandırdı. Hayaller Musul’du ama gerçekler Kürdistan Özerk Yönetimi ve PKK eylemlerinin tırmanması olmuştu. Ödenen bedel ağırdı. 1 koyup 3 alamamıştık. Tam tersi olmuştu. 

Irak’ta izlenen yanlış politikanın bir benzerini Türkiye, Suriye’de izledi. Yakın geçmişten ders çıkarılmadı. Esad’ın devrilmesi ve Müslüman Kardeşlerin Suriye’de iktidara gelmesi hayaline kapılındı. Oysa Esad’ın devrilmesi, Irak’takine benzer bir güç boşluğuna yol açacağı, etnik-dinsel-mezhepsel çatışmanın bölgeyi kan gölüne çevireceği, ne zaman biteceği belli olmayan yeni bir kaotik sürecin başlayacağı gayet açıktı. Özetle Suriye’de 2012 yılında izlenen Esad’ı devirme politikası yanlıştı. Ödenen bedel yine ağır oldu. Üstelik Esad devrilmedi. Bugün izlenen yeni dış politika kapsamında Rusya ve İran ile yakın ilişki içindeyiz. Bu iki ülke Esad’ın en büyük destekçileri. Rusya ve İran ile kurulan iyi ilişkilerin bedeli, Esad’ın koltukta kalmasını kabul etmek olacaktır. Dolayısıyla bu durum şu fıkrayı hatırlatmakta:

Ağayla marabası, ağanın en güzel atının koşulduğu en süslü arabayla kasabaya inmektedirler. Ağa atının pislediğini görür. Ağa, marabasıyla alay etmek ister:

 -‘‘Maraba’’ der, - ‘‘Şu tezeği ye, atla araba senin.’’ 

Maraba önce ata bakar, sonra da arabaya bakar. Hayatı boyunca böyle bir arabaya sahip olması mümkün değildir. Gözünü kapatır, b.ku yer. Ağa haliyle bir ağa olarak sözünde durur. Arabayı marabaya verir. Ancak ağa arabayı kaptırdığı için çok bozuktur. Durduk yerde en güzel atını ve en güzel arabasını da marabaya kaptırmıştır. Maraba da bozuktur. Durduk yerde tezeği yemiştir. Ağanın daha güzel atlar alacak parası, daha güzel arabalar alacak imkânı vardır. Üstelik ne ata, ne de arabaya bakacak parası vardır. Ayrıca ağadan da tırsmaktadır. Dönüş yolunda at yine pisler. Maraba:

- ‘‘Ağam’’ der, -‘‘Sen de şu tezeği ye, at ve arabayı da geri al.’’ 

Ağanın beklediği de böyle bir fırsattır. O da arabadan iner, b.ku yer. Ve arabaya kurulur, atı kamçılar. Köye girerlerken maraba, ağaya seslenir, - ‘‘Köyden çıkarken araba da, at da senindi. Yeniden köye dönüyoruz. At da senin, araba da. O zaman ağam iyi de, biz bu b.ku niye yedik?’’

Esad yerinde kalacaksa, 5 yıldır niye Esad’ı devirmek için bunca boşa çaba harcandı? Türkiye, neden bu kadar bedel ödedi?

Haksızlık etmeyelim, Türkiye’nin az da olsa uyanıp kazandıkları var. O da Fırat Kalkanı hareketi ile Suriye’deki Kürt kantonlarının birleşmesi önlendi. Böylece Irak ve Suriye’deki Kürt bölgelerinin birleşerek Akdeniz’e ulaşması, Büyük Kürdistan projesinin gerçekleşmesi engellenmiş oldu. Ancak bunun için daha erken uyanmak, bu kadar ağır bedel ödememek gerekirdi. Türkiye gibi köklü bir devletin geçmiş deneyimlerden ders çıkarmasını beklemek, olaylar yaşanmadan önlem alınmasını istemek hepimizin hakkı. 

Gelinen noktada Rusya ve İran ile kurulan ilişkiler, Büyük ve Birleşik Kürdistan projesinin önlenmesi amacına da hizmet edecektir. Bunu elde etmek için izlenen politika nedeniyle Türkiye’yi daha kaotik günler beklediğini söylemek kehanet olmayacaktır. Bu olağanüstü günleri aşmanın ve ödenen bedeli hafifletmenin yolu iç politikada çatışma değil, uzlaşmadır. İktidar, başkanlık taleplerini geri çekmeli, parlamenter demokrasiyi güçlendirmeli, ana muhalefet partisini de yanına alarak önümüzü aydınlatmalıdır. 

Yorumlar (0)
banner13
banner14
2
açık
banner15
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 21 50
2. Konyaspor 21 42
3. Beşiktaş 22 35
4. Hatayspor 21 35
5. Başakşehir 20 34
6. Adana Demirspor 22 34
7. Fenerbahçe 21 33
8. Alanyaspor 21 32
9. Gaziantep FK 21 31
10. Sivasspor 21 30
11. Karagümrük 22 30
12. Kayserispor 21 28
13. Galatasaray 21 27
14. Giresunspor 21 25
15. Antalyaspor 21 23
16. Göztepe 21 21
17. Kasımpaşa 21 21
18. Altay 21 18
19. Rizespor 21 18
20. Ö.K Yeni Malatya 21 15
Takımlar O P
1. Ümraniye 20 42
2. Ankaragücü 20 42
3. Erzurumspor 20 38
4. Eyüpspor 20 36
5. Bandırmaspor 20 33
6. İstanbulspor 20 33
7. Adanaspor 20 32
8. Samsunspor 19 30
9. Tuzlaspor 20 27
10. Gençlerbirliği 20 26
11. Manisa Futbol Kulübü 20 25
12. Boluspor 19 24
13. Kocaelispor 20 24
14. Keçiörengücü 20 23
15. Menemen Belediyespor 20 23
16. Altınordu 20 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 20 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 22 56
2. Liverpool 21 45
3. Chelsea 23 44
4. West Ham United 22 37
5. Arsenal 20 35
6. Tottenham 18 33
7. M. United 20 32
8. Wolverhampton Wanderers 20 31
9. Brighton 21 29
10. Leicester City 18 25
11. Crystal Palace 21 24
12. Southampton 21 24
13. Aston Villa 20 23
14. Brentford 21 23
15. Leeds United 20 22
16. Everton 19 19
17. Watford 19 14
18. Norwich City 21 13
19. Newcastle 20 12
20. Burnley 17 11
Takımlar O P
1. Real Madrid 21 49
2. Sevilla 20 44
3. Real Betis 21 37
4. Atletico Madrid 20 33
5. Real Sociedad 20 33
6. Barcelona 20 32
7. Rayo Vallecano 20 31
8. Villarreal 21 29
9. Athletic Bilbao 21 28
10. Valencia 20 28
11. Espanyol 21 27
12. Osasuna 20 25
13. Granada 20 24
14. Celta Vigo 20 23
15. Elche 21 22
16. Mallorca 20 20
17. Getafe 20 18
18. Deportivo Alaves 21 17
19. Cadiz 21 15
20. Levante 20 11